Een stoornis in het gebruik van een opioïde kan op elke leeftijd beginnen. In de Verenigde Staten worden de problemen die met gebruik van een opioïde samengaan doorgaans voor het eerst in de late tienerjaren of bij jonge twintigers waargenomen. Het interval tussen het eerste gebruik en het begin van de stoornis is langer voor middelen die op recept verkrijgbaar zijn dan voor heroïne. Vroegtijdig gebruik kan het gevolg zijn van een verlangen naar verlichting van stress in het leven of van psychische pijn. Uit langetermijnonderzoeken blijkt dat wanneer zich eenmaal een stoornis in het gebruik van een opioïde ontwikkelt, deze doorgaans vele jaren aanhoudt. Ondanks dat er bij sommige mensen wel vaak korte perioden van onttrekking zijn, is dat voor de lange termijn slechts bij een minderheid het geval. Een uitzondering hierop vormden militairen die tijdens de Vietnamoorlog afhankelijk zijn geworden van opioïden: meer dan 90% van hen was erin geslaagd zich na terugkomst in de Verenigde Staten voor langere tijd van het middel te onthouden, maar velen van hen ervoeren wel problemen met alcohol of amfetamine, of hadden suïcidegedachten en vertoonden suïcidaal gedrag.
