Insomnia is een universele menselijke ervaring. Of het als een probleem wordt gezien, welke verklaringsmodellen er zijn voor de aandoening en welke keuzes men heeft om hulp te zoeken, worden echter beïnvloed door cultuur. Insomnia kan worden gezien als een normaal aspect van het ouder worden of als een reactie op stress; in beide gevallen kan dit leiden tot minder vaak hulp zoeken of tot coping via sociale steun en traditionele activiteiten zoals bidden.
Er zijn verschillende verklaringsmodellen voor insomnia. Deze kan bijvoorbeeld worden toegeschreven aan een omgevingseffect (bijvoorbeeld luchtvochtigheid) of aan een lichamelijk proces (zoals een slechte bloedcirculatie, lichaamswarmte), en ze kan gepaard gaan met het zoeken naar niet-biomedische behandelwijzen.
