Abnormale bewegingen die kunnen samenhangen met somatische aandoeningen, waaronder andere bewegingsstoornissen Motorische stereotypieën worden gedefinieerd als onwillekeurige ritmische, repetitieve, voorspelbare bewegingen die doelgericht lijken, maar geen duidelijke adaptieve functie hebben. Ze zijn vaak kalmerend of plezierig en houden op bij afleiding. Voorbeelden zijn repetitief zwaaien of draaien met de hand, fladderen van de armen en friemelen met de vingers. Motorische stereotypieën kunnen meestal van tics worden onderscheiden doordat de eerste een vroege beginleeftijd hebben (vaak jonger dan 3 jaar), langer duren (seconden tot minuten), repetitief en ritmisch in vorm en locatie zijn, geen aankondigende sensatie of drang kennen en ophouden door afleiding (zoals wanneer de naam van de betrokkene wordt geroepen of als de betrokkene wordt aangeraakt). Chorea betreft snelle, willekeurige, continue, abrupte, onregelmatige, onvoorspelbare, niet-stereotiepe bewegingen die gewoonlijk tweezijdig zijn en in alle lichaamsdelen kunnen voorkomen (het gezicht, de romp en de ledematen). De timing, richting en verdeling van de bewegingen variëren van moment tot moment, en ze worden meestal erger gedurende een poging tot bewuste actie. Dystonie is de gelijktijdige, aanhoudende samentrekking van zowel agonisten als antagonisten, wat leidt tot een verwrongen houding of verstoorde beweging van lichaamsdelen. Dystone houdingen worden vaak opgeroepen door pogingen om bewuste bewegingen te maken en komen niet voor tijdens het slapen.
Paroxismale dyskinesieën Paroxismale dyskinesieën worden gekenmerkt door episodische onwillekeurige dystone of choreatische bewegingen die worden uitgelokt door willekeurige bewegingen of inspanning en die minder vaak voortkomen uit normale achtergrondactiviteit.
Myoclonus Myoclonus wordt gekenmerkt door een plotseling optredende beweging in één richting, die vaak niet-ritmisch is. Deze kan verergeren door beweging en kan zich tijdens het slapen voordoen. Myoclonus wordt van tics onderscheiden door de snelheid, de onmogelijkheid om de beweging te onderdrukken en de afwezigheid van een aankondigende sensatie of drang.
Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen Het kan moeilijk zijn om onderscheid te maken tussen dwanghandelingen bij OCS en complexe tics, vooral omdat deze vaak bij dezelfde persoon optreden. De dwanghandelingen bij OCS zijn gericht op het voorkomen of verminderen van angst of psychisch lijden en worden meestal uitgevoerd in reactie op een obsessie (zoals vrees voor besmetting). Veel mensen met een ticstoornis voelen daarentegen de behoefte om een handeling op een bepaalde manier uit te voeren, in dezelfde mate aan beide zijden van het lichaam, een aantal maal, of tot de betrokkene het gevoel heeft dat het ‘precies goed’ is. Lichaamsgerichte repetitieve gedragsstoornissen (persisterend haar uittrekken, huidpulken of nagelbijten) zijn doelgerichter en complexer dan tics.
Functionele ticstoornis Functionele stoornissen moeten overwogen worden wanneer iemand zich aanmeldt met ‘ticaanvallen’ die gedurende lange perioden, variërend van 15 minuten tot enkele uren, aanhouden.
