Ticstoornissen

Tic disorders

CLASSIFICATIECRITERIA

NB Een tic is een plotseling optredende, snelle, herhaalde, niet-ritmische motorische beweging of vocalisatie.

F95.2

Stoornis van Gilles de la Tourette
Tourette’s disorder

AZowel multipele motorische als een of meer vocale tics zijn op een bepaald moment tijdens de ziekte aanwezig geweest, hoewel niet nood­za­ke­lij­ker­wijs tegelijkertijd.

De definitie van een tic is aangepast aan die van andere ticstoornissen. Er zijn geen aanwijzingen dat de drempel van vier weken zoals in de DSM-IV beschreven valide of bruikbaar was, dus is dit vereiste weggelaten. De tics moeten voor de leeftijd van 18 jaar beginnen; dit vereiste zorgt voor een onderscheid tussen deze stoornis en andere oorzaken van tics die later in het leven voorkomen, zoals bij de ziekte van Huntington of postvirale encefalitis. Het gebruik van stimulantia als voorbeeld van een be­we­gings­stoor­nis door een middel of medicatie is weggelaten. In plaats daarvan is cocaïne als voorbeeld opgenomen.

De definitie van een tic is aangepast aan die van andere ticstoornissen. De wijzigingen in criterium B voor de persisterende (chronische) motorische- of vocale-ticstoornis zijn identiek aan die van de stoornis van Gilles de la Tourette.

De definitie van een tic is aangepast aan die van andere ticstoornissen. De term ‘stereotiepe’ is verwijderd om de kans te verkleinen dat mensen met een stereotiepe-be­we­gings­stoor­nis ten onrechte een ticstoornis krijgen toegekend.

BDe tics kunnen in frequentie toe- of afnemen, maar zijn aanwezig gedurende meer dan een jaar sinds het begin van de tics.

De definitie van een tic is aangepast aan die van andere ticstoornissen. Er zijn geen aanwijzingen dat de drempel van vier weken zoals in de DSM-IV beschreven valide of bruikbaar was, dus is dit vereiste weggelaten. De tics moeten voor de leeftijd van 18 jaar beginnen; dit vereiste zorgt voor een onderscheid tussen deze stoornis en andere oorzaken van tics die later in het leven voorkomen, zoals bij de ziekte van Huntington of postvirale encefalitis. Het gebruik van stimulantia als voorbeeld van een be­we­gings­stoor­nis door een middel of medicatie is weggelaten. In plaats daarvan is cocaïne als voorbeeld opgenomen.

De definitie van een tic is aangepast aan die van andere ticstoornissen. De wijzigingen in criterium B voor de persisterende (chronische) motorische- of vocale-ticstoornis zijn identiek aan die van de stoornis van Gilles de la Tourette.

Het maximale ticvrije interval (DSM-IV-criterium B) is in de DSM-5 weggelaten, omdat er geen gegevens zijn die erop wijzen dat er bij een ticvrije periode van meer dan drie maanden geen sprake is van een chronisch beloop. Bovendien zijn ticvrije intervallen moeilijker te beoordelen, omdat de patiënt zich moet herinneren wanneer de symptomen zijn verdwenen, en dit kan leiden tot on­be­trouw­baar­heid in de classificatie. Net zoals de DSM-IV stelt de DSM-5 dat de tics meer dan één jaar moeten hebben bestaan, maar er is aan toegevoegd dat deze duur van de symptomen geldt sinds de eerste tic. De frase ‘meestal in aanvallen’ is verwijderd, omdat dit kenmerk van tics niet essentieel is voor de classificatie.

CDe stoornis begint voor de leeftijd van 18 jaar.

De definitie van een tic is aangepast aan die van andere ticstoornissen. Er zijn geen aanwijzingen dat de drempel van vier weken zoals in de DSM-IV beschreven valide of bruikbaar was, dus is dit vereiste weggelaten. De tics moeten voor de leeftijd van 18 jaar beginnen; dit vereiste zorgt voor een onderscheid tussen deze stoornis en andere oorzaken van tics die later in het leven voorkomen, zoals bij de ziekte van Huntington of postvirale encefalitis. Het gebruik van stimulantia als voorbeeld van een be­we­gings­stoor­nis door een middel of medicatie is weggelaten. In plaats daarvan is cocaïne als voorbeeld opgenomen.

De tics moeten voor de leeftijd van 18 jaar beginnen. Dit vereiste zorgt voor een onderscheid tussen deze stoornis en andere oorzaken van tics die later in het leven voorkomen, zoals bij de ziekte van Huntington of postvirale encefalitis. Het gebruik van stimulantia als voorbeeld van een be­we­gings­stoor­nis door een middel of medicatie is weggelaten. In plaats daarvan is cocaïne als voorbeeld opgenomen.

De tics moeten voor de leeftijd van 18 jaar beginnen. Dit vereiste zorgt voor een onderscheid tussen de stoornis van Gilles de la Tourette en andere oorzaken van tics die later in het leven voorkomen, zoals bij de ziekte van Huntington of postvirale encefalitis. Het gebruik van stimulantia als voorbeeld van een be­we­gings­stoor­nis door een middel of medicatie is niet in overeenstemming met de we­ten­schap­pe­lij­ke basis en is daarom weggelaten. In plaats daarvan is cocaïne als voorbeeld opgenomen.

DDe stoornis kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische effecten van een middel (zoals cocaïne) of aan een somatische aandoening (zoals de ziekte van Huntington, postvirale encefalitis).

De definitie van een tic is aangepast aan die van andere ticstoornissen. Er zijn geen aanwijzingen dat de drempel van vier weken zoals in de DSM-IV beschreven valide of bruikbaar was, dus is dit vereiste weggelaten. De tics moeten voor de leeftijd van 18 jaar beginnen; dit vereiste zorgt voor een onderscheid tussen deze stoornis en andere oorzaken van tics die later in het leven voorkomen, zoals bij de ziekte van Huntington of postvirale encefalitis. Het gebruik van stimulantia als voorbeeld van een be­we­gings­stoor­nis door een middel of medicatie is weggelaten. In plaats daarvan is cocaïne als voorbeeld opgenomen.

De tics moeten voor de leeftijd van 18 jaar beginnen. Dit vereiste zorgt voor een onderscheid tussen deze stoornis en andere oorzaken van tics die later in het leven voorkomen, zoals bij de ziekte van Huntington of postvirale encefalitis. Het gebruik van stimulantia als voorbeeld van een be­we­gings­stoor­nis door een middel of medicatie is weggelaten. In plaats daarvan is cocaïne als voorbeeld opgenomen.

De tics moeten voor de leeftijd van 18 jaar beginnen. Dit vereiste zorgt voor een onderscheid tussen de stoornis van Gilles de la Tourette en andere oorzaken van tics die later in het leven voorkomen, zoals bij de ziekte van Huntington of postvirale encefalitis. Het gebruik van stimulantia als voorbeeld van een be­we­gings­stoor­nis door een middel of medicatie is niet in overeenstemming met de we­ten­schap­pe­lij­ke basis en is daarom weggelaten. In plaats daarvan is cocaïne als voorbeeld opgenomen.

F95.1

Persisterende (chronische) motorische- of vocale-ticstoornis
Persistent (chronic) motor or vocal tic disorder

AEenvoudige of multipele motorische of vocale tics zijn tijdens de ziekte aanwezig, maar niet motorische en vocale tics tegelijk.

BDe tics kunnen in frequentie toe- en afnemen, maar zijn aanwezig gedurende meer dan een jaar sinds het begin van de tics.

CDe stoornis begint voor de leeftijd van 18 jaar.

DDe stoornis kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische effecten van een middel (zoals cocaïne) of aan een somatische aandoening (zoals de ziekte van Huntington, postvirale encefalitis).

EEr is nooit voldaan aan de criteria voor de stoornis van Gilles de la Tourette.

→Specificeer indien:
Alleen met motorische tics
Alleen met vocale tics

F95.0

Voorlopige ticstoornis
Provisional tic disorder

AEenvoudige of multipele motorische en/of vocale tics.

BDe tics zijn aanwezig gedurende minder dan een jaar sinds het begin van de tics.

CDe stoornis begint voor de leeftijd van 18 jaar.

DDe stoornis kan niet worden toegeschreven aan de fysiologische effecten van een middel (zoals cocaïne) of aan een somatische aandoening (zoals de ziekte van Huntington, postvirale encefalitis).

EEr is nooit voldaan aan de criteria voor de stoornis van Gilles de la Tourette of die van de persisterende (chronische) motorische- of vocale-ticstoornis.