Stoornis in het gebruik van een stimulantium

Stimulant use disorder

In de Verenigde Staten treden stoornissen in het gebruik van een stimulantium op in alle maat­schap­pe­lij­ke lagen, en vaker bij 18- tot 25-jarigen dan bij mensen van 12–17 jaar en van 26 jaar of ouder. Onder mensen die in behandeling zijn is het regelmatig gebruik gemiddeld voor het eerst begonnen rond de leeftijd van 23 jaar. De gemiddelde leeftijd bij de eerste opname voor me­t­ham­fe­ta­mi­ne­ge­bruik is 34 jaar; voor cocaïnegebruik is die leeftijd 44 jaar als het om het roken van cocaïne gaat, en 37 jaar bij andere toe­die­nings­we­gen.

Sommige mensen beginnen met het gebruik van een stimulantium om af te vallen of beter te presteren op school, op het werk of op sportief gebied. Soms worden in eerste instantie medicijnen verkregen als methylfenidaat of am­fe­ta­mi­ne­zou­ten, voorgeschreven aan iemand anders voor de behandeling van een aan­dachts­de­fi­ci­ën­tie-/hy­per­ac­ti­vi­teits­stoor­nis. Onder mensen in de Verenigde Staten die voor het eerst zijn opgenomen voor gebruik van een am­fe­ta­mi­ne­ach­tig middel, meldt 61% als gebruiksvorm roken, 26% injectie en 9% snuiven. Dat doet vermoeden dat een stoornis in het gebruik van een stimulantium bij verschillende toe­die­nings­vor­men kan ontstaan.

Het gebruikspatroon bij stimulantia kan episodisch zijn of dagelijks (of bijna dagelijks). Bij episodisch gebruik (bijvoorbeeld intensief gebruik in het weekend of op een of meer weekdagen) zitten er meestal twee of meer dagen tussen de ge­bruiks­mo­men­ten. Bij houseparty’s en dergelijke uitspattingen worden aanhoudend hoge doseringen gebruikt gedurende uren of dagen, en is er vaak sprake van lichamelijke afhankelijkheid. Dergelijke uitspattingen stoppen alleen wanneer het middel niet meer voorhanden is of wanneer er uitputting optreedt. Bij chronisch dagelijks gebruik kan de dosis hoog of laag zijn, maar neemt deze in de loop van de tijd vaak toe.

Bij roken of intraveneus gebruik van stimulantia is er vaak een snelle progressie naar een ernstige stoornis in het gebruik van een stimulantium, meestal binnen weken tot maanden. Bij intranasaal gebruik van cocaïne en bij oraal gebruik van am­fe­ta­mi­ne­ach­ti­ge middelen is de progressie meer gradueel en duurt het maanden tot jaren. Bij aanhoudend gebruik nemen de plezierige effecten geleidelijk af door tolerantie, en nemen de dysfore effecten juist toe.