Bij de slaapwandelepisoden komen veel verschillende soorten gedrag voor. Episoden beginnen soms met verwarring: de betrokkene zit soms rechtop in bed, kijkt rond, of plukt aan het dekbed of laken. Dit gedrag neemt vervolgens in complexiteit toe. De betrokkene kan daadwerkelijk uit bed gaan en kasten in lopen, of de kamer, of zelfs het huis verlaten. Mensen kunnen naar het toilet gaan, eten, praten, of complexere gedragingen gaan vertonen. Rennen en fanatieke pogingen doen om te ontsnappen aan een ogenschijnlijke bedreiging komen soms ook voor. De meeste gedragingen tijdens de slaapwandelepisoden zijn routinematig en weinig complex. Er zijn echter casussen waarbij de betrokkene deuren heeft geopend en zelfs machines heeft bediend (autorijden). Slaapwandelen kan ook samengaan met ongepast gedrag (urineren in een kast of prullenmand komt bijvoorbeeld vaak voor). De meeste episoden duren een aantal minuten tot een halfuur, maar houden soms ook langer aan. Omdat slaap een relatief analgetische toestand is, merkt de betrokkene pijnlijke verwondingen die tijdens het slaapwandelen zijn opgelopen, soms pas op na het ontwaken.
Er zijn twee ‘gespecialiseerde’ vormen van slaapwandelen: slaapgerelateerd eetgedrag en slaapgerelateerd seksueel gedrag (sexsomnia of slaapseks). Mensen met slaapgerelateerd eetgedrag hebben ongewenste herhaalde episoden waarin zij eten. Amnesie voor het voorval is in verschillende gradaties aanwezig, uiteenlopend van geen bewustzijn tot een volledig bewustzijn waarbij de betrokkene niet het vermogen heeft om te stoppen met eten of om niet te eten. Tijdens deze episoden nemen mensen soms voedsel tot zich dat niet geschikt of niet bedoeld is voor consumptie (zoals snoepwikkels, voedselverpakkingen of zelfs kleine stukken speelgoed). Mensen met een slaapgerelateerde eetstoornis komen er vaak pas de volgende ochtend achter dat zij gegeten hebben. Bij sexsomnia komen seksuele handelingen in verschillende gradaties voor (bijvoorbeeld masturbatie, strelen, betasten, geslachtsgemeenschap) als complexe gedragingen die tijdens de slaap beginnen en waar de betrokkene zich niet bewust van is. Deze stoornis komt vaker voor bij mannen en kan leiden tot ernstige relatieproblemen of medisch-juridische consequenties.
Tijdens een kenmerkende episode van pavor nocturnus is er vaak een gevoel van overweldigende angst met de behoefte te ontsnappen. Fragmentarische levendige droombeelden komen soms voor, maar een aaneengesloten serie droombeelden met een verhaallijn (zoals bij nachtmerries) wordt niet gerapporteerd. De betrokkene wordt doorgaans niet volledig wakker, maar valt weer in slaap en kan zich de volgende ochtend bij het ontwaken niets van de episode herinneren. Gewoonlijk komt er per nacht slechts één episode voor. Soms komen meerdere episoden gedurende de nacht in intervallen voor. Deze voorvallen komen echter maar zelden voor tijdens dutjes overdag.
