Bestudeer de volgende casus

Cristóbal Mendez, een 26-jarige man afkomstig uit Chili, is momenteel opgenomen op de afdeling interne geneeskunde voor alcoholintoxicatie en onttrekkingsklachten. De psychiatrische consultatieve dienst werd ingeschakeld om de patiënt te beoordelen op alcoholafhankelijkheid en psychosociale problemen. De zaalarts is gefrustreerd omdat Cristóbal een ‘draaideurpatiënt’ is met tal van soortgelijke opnames in de afgelopen jaren. Hij woont bij zijn moeder en heeft sinds hij tijdens een fietstochtje op 11-jarige leeftijd aangereden werd door een auto, grote moeite om zonder hulp de activiteiten van het dagelijkse leven te kunnen uitvoeren. Cristóbal heeft aanzienlijk hoofdletsel opgelopen bij dat ongeluk en is nooit meer de oude geworden. Zijn moeder en de rest van zijn tamelijk hechte familie hebben hem sindsdien liefdevol verzorgd, maar ze hebben het in de laatste paar jaar steeds moeilijker gevonden om hem in de hand te houden. Zijn maladaptieve gedrag bestaat uit een gebrekkig realiteitsbesef; verminderde cognitieve vaardigheden voor het redeneren, organiseren en de basiszelfzorg; en extreme impulsiviteit (ondanks zijn korte gestalte en een aantal lichamelijke beperkingen raakt hij vaak betrokken bij gevechten in de buurt). Cristóbal heeft een persoonsgebonden budget voor een matige verstandelijke beperking en werkt parttime voor zijn broer, als vakkenvuller. Zijn familie meldt echter dat hij, zodra hij zijn loon ontvangt, dit meteen uitgeeft aan alcohol, wat leidt tot veelvuldige dronkenschap en een toegenomen gebruik van de hulpdiensten.

Cristóbal Mendez heeft een verworven verstandelijke beperking, wat blijkt uit een abrupt veranderd traject van de cognitieve ontwikkeling na het oplopen van ernstig hoofdletsel tijdens de ontwikkelingsperiode. Omdat zijn verstandelijke beperking waarschijnlijk het gevolg is van traumatisch hersenletsel, zou het passend zijn om aanvullend een classificatie uitgebreide neurocognitieve stoornis toe te kennen. Nadere informatie over de uitslagen van psychologische tests zijn nodig; de klinische beoordeling wijst er echter op dat zijn beperkingen in het conceptuele domein van matige ernst zijn, gezien het feit dat hij enige verbale vermogens heeft behouden en beschikt over de vaardigheden om voor zijn broer te werken. De mate van beperkingen in het praktische domein, gekenmerkt door impulsiviteit, overmatig alcoholgebruik en een gebrek aan vooruitgang in de richting van zelfstandigheid, duidt op een algemeen niveau van adaptief functioneren dat valt onder het ‘ernstige’ subtype. Zorgverleners dienen ook te overwegen in welke mate de culturele identificatie van Cristóbal van invloed zou kunnen zijn op de perceptie van zijn familie op, of de verwachtingen over, zijn algemene adaptieve functioneren. Uit Cristóbals casus wordt verder duidelijk dat zijn verstandelijke beperking een levenslange pervasieve aandoening is en dat deze een aantal uitdagingen met zich meebrengt voor mensen met deze stoornissen door de overgang van de kindertijd naar de volwassenheid. Hoewel er in en buiten de school verschillende ondersteuningsmogelijkheden zijn voor kinderen met een verstandelijke beperking, zijn er voor volwassenen met deze stoornis meestal minder voorzieningen. Het kan een uitdaging zijn de weg te vinden in het medische systeem voor volwassenen met een verstandelijke beperking, afhankelijk van hun mate van afhankelijkheid, realiteitsbesef en oordeelsvermogen. In het geval van Cristóbal hebben deze problemen geleid tot een hoog gebruik van spoedeisende diensten en moeilijkheden in het bieden van passende zorg voor comorbide stoornissen, zoals een mogelijke alcoholafhankelijkheid.