Encopresis

De 10-jarige Max wordt door de kindergastro-enteroloog verwezen. Hij heeft een voor­ge­schie­de­nis van fecale lekkage (‘remsporen’) in zijn ondergoed. De specialist heeft alle somatische oorzaken hiervan uitgesloten. Momenteel scheidt Max ongeveer twee keer per week grote, harde ontlasting uit; dit gebeurt het vaakst ’s middags na een dag op school. Verder heeft hij veelvuldig last van over­loo­p­in­con­ti­nen­tie en ‘remsporen’ in zijn ondergoed. Hij vertelt dat hij wordt gepest omdat hij ‘stinkt’ en dat hij heeft geprobeerd om van school thuis te blijven uit angst dat hij zich op school of aan het einde van de schooldag bevuilt. Max werd op een normale leeftijd zindelijk: op de leeftijd van 2,5 jaar was hij ’s nachts zindelijk voor ontlasting, en op de leeftijd van 3 jaar was hij overdag zindelijk voor ontlasting en urine. Hij heeft af en toe, ongeveer één keer per week, enuresis nocturna. Na een aanval van ernstige buikgriep heeft Max zijn voedselinname aanzienlijk beperkt en heeft hij vervolgens obstipatie ontwikkeld. Max’ moeder probeert om zijn stoelgang regelmatig te houden met behulp van laxeermiddelen en een speciaal dieet (bijvoorbeeld met veel vezels). Maar zij denkt dat hij zijn uitwerpselen opzettelijk binnenhoudt, aangezien hij zijn sluitspier voortdurend aanspant en op zijn tenen loopt. Ze merkt op dat hij zich er soms niet van bewust is dat hij het toilet moet gebruiken, en dat hij regelmatig ontkent dat hij aandrang heeft, ondanks het feit dat zij hem meerdere keren vraagt of hij niet naar het toilet moet. Max meldt dat hij vaak niet de noodzaak voelt ‘om te gaan’, totdat hij een intense drang of fecale overloop ervaart. Volgens de somatische onderzoeken die zijn gedaan is een lichamelijke oorzaak uitgesloten, maar Max blijft grote volumes feces vasthouden, wat duidelijk voelbaar is bij onderzoek van de buik, en hij produceert slechts twee keer per week ontlasting. Zijn ouders hebben het gezinsdieet veranderd door regelmatig vezelrijk voedsel te eten en voe­dings­sup­ple­men­ten te nemen, maar ze geven toe dat ze hierin niet consistent zijn en dat Max zich verzet tegen de toegenomen groen­te­con­sump­tie. Zij hebben wel altijd vermeden om hem van opzet te beschuldigen, of om deze problemen met Max te bespreken, en verwachten van hem dat hij na een ongelukje zijn ontlasting in het toilet deponeert en zijn vuile ondergoed in een plastic tas in het wasmachinehok legt. Max wordt door zijn ouders en leerkrachten beschreven als een verlegen, ietwat teruggetrokken jongen, die zijn leef­tijds­ge­no­ten links laat liggen en een voor­ge­schie­de­nis heeft van thuisblijven van school, vanwege zijn gastro-intestinale klachten. Zijn moeder vertelt dat hij toen hij jonger was separatieangst heeft gehad, maar die is verdwenen toen hij naar de basisschool ging. Hij heeft geen voor­ge­schie­de­nis van disruptief of agressief gedrag.