Obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen Als iemand met een obsessieve-compulsieve stoornis, morfodysfore stoornis of verzamelstoornis er volledig van overtuigd is dat de bij de stoornis horende overtuigingen waar zijn, dient in plaats van een waanstoornis de obsessieve-compulsieve stoornis, morfodysfore stoornis of verzamelstoornis te worden gekozen, met als specificatie ‘met afwezig realiteitsbesef/paranoïsche overtuigingen’.
Delirium, neurocognitieve stoornis en psychotische stoornis door een somatische aandoening Mensen met deze stoornissen kunnen een beeld vertonen dat lijkt op een waanstoornis. Enkelvoudige achtervolgingswanen in de context van een neurocognitieve stoornis worden bijvoorbeeld geclassificeerd als neurocognitieve stoornis, met gedragsstoornissen.
Psychotische stoornis door een middel/medicatie Een psychotische stoornis door een middel/medicatie kan gepaard gaan met dezelfde symptomen als de waanstoornis, maar kan hiervan worden onderscheiden door de chronologische relatie tussen het gebruik van het middel en het begin en de remissie van de paranoïsche overtuigingen.
Schizofrenie en schizofreniforme stoornis De waanstoornis kan worden onderscheiden van schizofrenie en de schizofreniforme stoornis door de afwezigheid van de andere kenmerkende symptomen van de actieve fase van schizofrenie. Verder kan de kwaliteit van de wanen bijdragen aan de differentiatie tussen schizofrenie en de waanstoornis. Bij schizofrenie vertonen de wanen een grotere desorganisatie (de mate waarin de wanen intern consistent, logisch en gesystematiseerd zijn), terwijl bij de wanen van een waanstoornis sprake is van een sterkere overtuiging (de mate waarin de betrokkene overtuigd is van de werkelijkheid van de waan), een grotere omvang (de mate waarin de waan verschillende gebieden van het leven van de betrokkene bestrijkt) en een grotere druk (de mate waarin de betrokkene gepreoccupeerd is en zich bezighoudt met de geuite waan).
Depressieve- en bipolaire-stemmingsstoornissen en schizoaffectieve stoornis Deze stoornissen kunnen van een waanstoornis worden onderscheiden door de temporele relatie tussen de stemmingsstoornis en de wanen, en door de ernst van de stemmingssymptomen. Als de wanen uitsluitend optreden tijdens stemmingsepisoden, luidt de juiste classificatie: depressieve- of bipolaire-stemmingsstoornis met psychotische kenmerken. Stemmingssymptomen die volledig voldoen aan de criteria voor een stemmingsepisode kunnen optreden bij een waanstoornis. De classificatie waanstoornis kan alleen worden toegekend wanneer de totale duur van alle stemmingsepisoden kort blijft vergeleken met de totale duur van de waanstoornis. Is dit niet het geval, dan kan de juiste classificatie zijn: andere gespecificeerde of ongespecificeerde schizofreniespectrumstoornis of andere psychotische stoornis samenhangend met een andere gespecificeerde of ongespecificeerde depressieve- of bipolaire-stemmingsstoornis.
