Het hoofdkenmerk van de slaapstoornis door een middel/medicatie is een slaapklacht die op de voorgrond staat en ernstig genoeg is om afzonderlijke aandacht te rechtvaardigen (criterium A). De slaapklacht kan worden gekenmerkt door insomnia, slaperigheid overdag, een parasomnia of een combinatie van deze symptomen. Van de slaapklacht moet worden geoordeeld dat deze vooral samenhangt met de farmacologische effecten van een middel (een drug, medicatie, of blootstelling aan een toxine) (criterium B). De klacht moet niet beter kunnen worden verklaard door een andere slaapstoornis die niet door een middel/medicatie wordt veroorzaakt (criterium C). De slaapstoornis door een middel/medicatie onderscheidt zich door het begin en het beloop van de insomniastoornis of een stoornis die samenhangt met overmatige slaperigheid overdag. Voor drugs geldt dat de anamnese, het lichamelijke onderzoek en de laboratoriumuitslagen aantonen dat er sprake is van intoxicatie door een middel of van het onttrekkingssyndroom van een middel. De slaapstoornis door een middel/medicatie ontstaat alleen bij intoxicatie of onttrekking van een middel. Andere slaapstoornissen kunnen voorafgaan aan de start van het middelengebruik, of kunnen optreden in perioden van langdurige onthouding. Aangezien de onttrekkingsverschijnselen bij sommige middelen lang kunnen aanhouden, is het mogelijk dat de slaapklacht pas vier weken na afloop van het gebruik van het middel ontstaat, en kan de klacht kenmerken vertonen die atypisch zijn voor andere slaapstoornissen (bijvoorbeeld een atypische beginleeftijd of een atypisch beloop). De classificatie wordt niet toegekend als de slaapklacht alleen optreedt tijdens een delirium (criterium D). De symptomen moeten klinisch significante lijdensdruk of beperkingen veroorzaken in het sociale of beroepsmatige functioneren of het functioneren op andere belangrijke terreinen (criterium E). Deze classificatie moet alleen in plaats van de classificatie intoxicatie door of onttrekkingssyndroom van een middel worden toegekend als de symptomen uit criterium A op de voorgrond staan en afzonderlijke aandacht gerechtvaardigd is.
