Stoornissen in het gebruik van een middel en intoxicatie- en onttrekkingsverschijnselen komen vaak samen voor met andere psychische stoornissen. Over het algemeen is het risico op een NCS door een middel of medicatie verhoogd naarmate de blootstelling aan drugs hoger is. Een comorbide posttraumatische-stressstoornis, psychotische stoornissen, depressieve- en bipolaire-stemmingsstoornissen, en neurobiologische ontwikkelingsstoornissen kunnen bijdragen aan neurocognitieve beperkingen bij mensen die middelen gebruiken. Traumatisch hersenletsel doet zich vaker voor bij middelengebruik, wat het vaststellen van de etiologie van NCS in dergelijke gevallen ingewikkelder maakt. Ernstig langetermijngebruik van alcohol kan samengaan met ernstige orgaansysteemziekten, waaronder cerebrovasculaire ziekten en levercirrose; een stoornis in het gebruik van een inhalantium hangt samen met hogere percentages nier- en leverschade; en een NCS door amfetamine en cocaïne kan, secundair aan het gebruik van stimulantia, gepaard gaan met een uitgebreide of beperkte vasculaire NCS.
