Bestudeer de volgende casus

Mevrouw Gomes, een 66-jarige vrouw van Portugese afkomst, kreeg zes maanden geleden een ernstig herseninfarct; uit beeldvormend onderzoek bleek een groot infarct in het gebied rond haar linker middelste hersenslagader. Uit het beeldvormend onderzoek bleken geen verdere bijzonderheden; er was geen sprake van significante atrofie die zou wijzen op de ziekte van Alzheimer. Voor haar beroerte functioneerde ze normaal en sprak ze vloeiend Nederlands en Portugees, maar na de beroerte had ze symptomen van afasie, met aarzelend, niet-vloeiend spreken; moeite met het begrijpen van verbale opdrachten; en ernstige moeilijkheden met de woordvinding. Ze vertoonde ook ernstige geheugenstoornissen. Na het incident was ze niet in staat om haar rechterarm te bewegen. In de zes maanden erna lukte het haar om met behulp van logopedie het grootste deel van haar taalvaardigheden te herwinnen, hoewel ze problemen hield met het vinden van bepaalde woorden. Ook bleven er kleine geheugenbeperkingen bestaan, met een score in het 15de percentiel voor het auditieve geheugen, maar met een normaal geheugen voor visuele informatie. Haar rechterarm herstelde voldoende om weer aan het werk te kunnen gaan als grafisch ontwerper. Haar kinderen zijn sterk betrokken bij de zorg aan haar en melden dat ze geen hulp nodig heeft bij haar dagelijkse bezigheden.

Uit het geval van mevrouw Gomes blijkt dat een eenmaal vastgestelde NCS niet per se blijvend is. Bij oorzaken zoals vasculaire ziekte (met name in de vorm van een acute beroerte) en traumatisch hersenletsel kan het cognitieve functioneren ernstig zijn aangetast, maar in de loop der tijd verbeteren. Een uitgebreide NCS kan dan veranderen in een beperkte NCS, of zelfs helemaal verdwijnen. Mevrouw Gomes heeft na een groot vaatinfarct een uitgebreide vasculaire NCS ontwikkeld. Haar beperkingen bleven gedurende enkele weken bestaan, maar met behulp van logopedie was ze in staat om haar talige functioneren voor een groot deel te verbeteren. Bij mensen die vloeiend meer dan één taal spreken, is het van belang om de taalvaardigheid in verschillende talen te beoordelen en de ermee gepaard gaande problemen te behandelen. Mevrouw Gomes heeft nog steeds beperkingen in de woordvinding en haar geheugen voor auditieve informatie is aangetast, maar haar andere vaardigheden zijn intact en het is haar gelukt om haar werk en andere activiteiten van het dagelijks leven weer op te pakken. Hoewel zij en haar familieleden melden dat zij haar dagelijkse bezigheden zelfstandig uitvoert, dienen clinici er rekening mee te houden dat in sommige culturen naasten veel hulp zullen bieden, maar toch kunnen melden dat de patiënt heel zelfstandig is. Voor haar werk als grafisch ontwerper zijn goede taalvaardigheden minder nodig dan bij andere beroepen; dit maakt het makkelijker voor haar om weer aan het werk te gaan. De classificatie wordt dus: beperkte vasculaire NCS.