Ernstschalen
Abraham M. Nussbaum
In de DSM-5 wordt bij veel stoornissen een schaal van de ernst gegeven. De meeste schalen horen specifiek bij een bepaalde stoornis en daarbij is dan vaak een beschrijving opgenomen om aan te duiden of de betreffende stoornis licht, matig of ernstig is. Bij sommige stoornissen, zoals de stoornis in alcoholgebruik, hangt de ernst af van het aantal criteria waaraan de patiënt voldoet. Bij andere stoornissen wordt de ernst gemeten op basis van de mate waarin een patiënt ondersteuning nodig heeft, zoals bij de autismespectrumstoornis. Waar dit van toepassing is, verwijzen de ernstschalen naar een specifieke maat buiten het psychiatrisch onderzoek. De ernst van anorexia nervosa wordt bijvoorbeeld beoordeeld op basis van de body mass index (BMI) van de patiënt. Kortom, de verschillende ernstschalen zijn bedoeld om verder te kijken dan de classificatie zelf en ons te richten op de individuele patiënt die wij voor ons hebben.
Het meest vernieuwende instrument is wellicht de Niveaus van Persoonlijkheidsfunctioneren Schaal (NPFS). Dit instrument wordt in de hoofdstukken 5 en 11 behandeld. Hier wil ik echter opmerken dat met deze schaal onderscheid kan worden gemaakt tussen een groot aantal persoonlijkheidstrekken, zoals tussen het antagonisme van iemand met een antisociale-persoonlijkheidsstoornis, en het antagonisme van iemand met een narcistische-persoonlijkheidsstoornis. Interessant genoeg wordt hiermee indirect in de DSM voor het eerst een definitie van psychische gezondheid gegeven, waarbij niveau 0 (geen of minimale beperkingen) op de schalen ‘Zelf’ en ‘Interpersoonlijk’ impliciet aangeeft dat iemand psychisch gezond is.
De Niveaus van Persoonlijkheidsfunctioneren Schaal maakte deel uit van het voorstel voor herdefiniëring van de persoonlijkheidsstoornissen. Na deze herdefiniëring, die in hoofdstuk 5 aan de orde komt, zou het mogelijk zijn geweest de persoonlijkheidstrekken van een patiënt met grote precisie in kaart te brengen. Ondanks het besluit om het voorstel op te schorten en de bekende categoriale criteria voor de persoonlijkheidsstoornissen in de DSM-5 te handhaven, is het voorstel belangrijk genoeg gebleken om het op te nemen in de DSM-5 in het deel ‘Meetinstrumenten en modellen in ontwikkeling’. Als u het model in hoofdstuk 11 leert kennen, zult u de werking van een volledig dimensionaal classificatiesysteem op waarde kunnen schatten. Voorlopig is de DSM-5 nog wat terughoudend in het gebruik van dimensies.
