Het hoofdkenmerk van de internetgamingstoornis is een patroon van overmatige en langdurige participatie in online gamen dat leidt tot een cluster van cognitieve en gedragssymptomen, waaronder het toenemend verlies van controle over het gamen, tolerantie, en onttrekkingssymptomen, die overeenkomen met de symptomen van stoornissen in het gebruik van een middel. Deze internetgames gaan doorgaans om competitie tussen groepen spelers, die zich vaak in verschillende delen van de wereld bevinden. Het gevolg hiervan is dat de betrokkenen worden gestimuleerd om langer door te spelen, omdat zij zich niet in dezelfde tijdzone bevinden. Hoewel de internetgamingstoornis meestal betrekking heeft op specifieke games waarin competitie tussen meerdere spelers een rol speelt, kan het ook gaan om offline computerspelletjes; de relatie tussen het spelen van dergelijke spelletjes en de stoornis is echter minder goed onderzocht. Sociale interacties vormen vaak een belangrijk onderdeel van het internetgamen, en het teamaspect van het gamen lijkt een belangrijke motivatie te zijn. De betrokkene verzet zich vaak hevig tegen pogingen om hem of haar huiswerk te laten maken of aan offline sociale activiteiten te laten deelnemen. Mensen met een internetgamingstoornis blijven achter de computer zitten en houden zich continu bezig met gaminggerelateerde activiteiten, ondanks de verwaarlozing van andere activiteiten. Deze mensen besteden meestal 8–10 uur of meer per dag en minstens 30 uur per week aan de activiteit. Als zij ervan worden weerhouden om een computer te gebruiken en terug te keren naar de game, worden ze geagiteerd en boos. Zij stellen het vaak lange perioden zonder eten of slaap. Normale verplichtingen, zoals school of werk, worden verwaarloosd, en hetzelfde geldt voor familieverplichtingen.
Totdat de optimale criteria en de drempel voor de classificatie door empirisch onderzoek zijn vastgesteld, moeten conservatieve definities worden gebruikt, en mag de classificatie pas worden toegekend als vijf of meer van de negen criteria voorkomen.
