De classificatie ‘type verlate slaapfase’ berust voornamelijk op een anamnese van een uitgesteld tijdstip van de belangrijkste slaapperiode (meestal meer dan twee uur) in relatie tot het gewenste tijdstip van inslapen en wakker worden. Dit leidt tot klachten van insomnia en overmatige slaperigheid. Wanneer zij hun eigen bedtijden mogen bepalen, vertonen mensen met het type verlate slaapfase een voor hun leeftijd normale slaapkwaliteit en slaapduur. Op de voorgrond staan klachten van insomnia bij het inslapen, moeite met wakker worden ’s ochtends en een overmatige slaperigheid die overdag al vroeg optreedt.