Normale variaties in het slapen Er moet een onderscheid worden gemaakt tussen het type verlate slaapfase en ‘normale’ slaappatronen waarbij de betrokkene een schema heeft van laat naar bed gaan en laat opstaan dat geen druk op het persoonlijke sociale of beroepsmatige vlak veroorzaakt (wordt het meest gezien bij adolescenten en jongvolwassenen).
Andere slaapstoornissen De insomniastoornis en andere circadianeritme-slaap-waakstoornissen moeten in de differentiële diagnostiek worden opgenomen. Overmatige slaperigheid kan ook worden veroorzaakt door andere slaapstoornissen, zoals ademhalingsgerelateerde slaapstoornissen, insomnia’s, het rustelozebenensyndroom, en interne, neurologische en psychische stoornissen. Polysomnografie van de nachtelijke slaap kan comorbide andere slaapstoornissen aantonen, zoals slaapapneu. Door de circadiane aard van het type verlate slaapfase kan de stoornis echter van andere stoornissen met gelijkaardige symptomen worden onderscheiden.