F63.0
CLASSIFICATIECRITERIA
APersisterend en recidiverend problematisch gokgedrag dat leidt tot klinisch significante beperkingen of lijdensdruk, zoals blijkt uit vier of meer van de volgende kenmerken, die binnen een periode van een jaar optreden:
1Moet met steeds meer geld gokken om de gewenste mate van opwinding te bereiken.
2Is rusteloos en prikkelbaar bij pogingen tot minderen van of stoppen met gokken.
3Heeft herhaald onsuccesvolle pogingen gedaan tot het stoppen, minderen of beheersen van het gokken.
4Is vaak gepreoccupeerd met gokken (bijvoorbeeld persisterende gedachten en levendige herinneringen aan eerdere gokervaringen, verhindering of planning van de volgende keer, en manieren om aan geld te komen om mee te gokken).
5Gokt vaak bij onlustgevoelens (bijvoorbeeld hulpeloosheid, schuldgevoel, zorgen, somberheid).
6Komt vaak, na geld verloren te hebben bij het gokken, de volgende dag terug om het verlies terug te winnen.
7Liegt om de ernst van het gokgedrag te verhullen.
8Heeft een belangrijke relatie, het werk of de eigen opleiding of carrière in gevaar gebracht of verloren door het gokken.
9Heeft geld van anderen nodig om de uitzichtloze financiële problemen door het gokken te verlichten.
De uiteengezette symptomen lijken op die van de verslavingen aan een middel. De hoofdkenmerken van de gokstoornis zijn tolerantie (de drang om met toenemende hoeveelheden geld te gokken), onttrekking (rusteloosheid of prikkelbaarheid bij pogingen tot minderen), en drangmatig gebruik (een preoccupatie met gokken, verliezen terug proberen te winnen, herhaaldelijke mislukte pogingen om het gokken te beheersen, en gokken als een manier om te ontsnappen aan problemen). De nadelige gevolgen van de gokverslaving zijn ook zichtbaar bij de overige symptomen (liegen tegen anderen, in gevaar brengen van belangrijke relaties en financiële afhankelijkheid van anderen).
De DSM-5 vereist dat de aanwezigheid van vier van de negen symptomen moet worden aangetoond voordat aan dit criterium kan worden voldaan. Dit is een wijziging ten opzichte van de DSM-IV, waarin vijf van de tien symptomen vereist waren. DSM-IV-criterium A8 (‘heeft onwettige handelingen begaan om het gokken te kunnen betalen’) is verwijderd, omdat onderzoek heeft aangetoond dat dit weinig voorkomt. Het weglaten van dit item heeft weinig of geen effect op de prevalentie. Bovendien bleek de drempel van vier symptomen genoeg om pathologische van niet-pathologische vormen van gokken te onderscheiden.
BHet gokgedrag is niet beter te verklaren door een manische episode.
Mensen met een bipolaire-stemmingsstoornis kunnen tijdens een hypomanische of manische episode verschillende vormen van impulsief gedrag vertonen, waaronder gokken. De classificatie gokstoornis vereist dat het gokgedrag niet uitsluitend voorkomt tijdens een manische episode. Het is echter mogelijk dat iemand beide classificaties krijgt toegekend, wanneer het gokgedrag in perioden van stemmingswisselingen ernstiger is. Maar dit vereist dat het gokgedrag ook buiten de manische episoden voorkomt.
→Specificeer indien:
Episodisch Voldoet op meer dan één tijdstip aan de criteria, terwijl de symptomen tussen afzonderlijke perioden van de gokstoornis minstens enkele maanden uitblijven.
Persisterend Heeft jaren achtereen continu symptomen die voldoen aan de criteria.
De gokstoornis kan episodisch of persisterend zijn en het beloop van de stoornis kan verschillend zijn, afhankelijk van het soort gokken en de levensomstandigheden. Bijvoorbeeld iemand die alleen op een problematische wijze wedt bij voetbalwedstrijden kan tijdens het voetbalseizoen een gokstoornis hebben, maar in de rest van het jaar in het geheel geen weddenschappen aangaan, of dit niet problematisch doen. De gokstoornis kan ook tijdens een of meer momenten in het leven van een betrokkene aanwezig zijn, maar afwezig zijn in andere perioden. Sommige mensen daarentegen hebben hun hele leven of tijdens een groot deel van hun leven een chronische gokstoornis.
Andere specificaties, die ook worden gebruikt bij de andere stoornissen in het gebruik, zijn ‘in vroege remissie’ en ‘in langdurige remissie’. Ten slotte is een specificatie voor de ernst toegevoegd, om lichte, matige en ernstige vormen van de gokstoornis te differentiëren op basis van het aantal criteria waaraan de betrokkene voldoet.
→Specificeer indien:
In vroege remissie Nadat eerder volledig aan de criteria voor de gokstoornis was voldaan, wordt nu aan geen enkel criterium voor deze stoornis meer voldaan sinds minstens drie maanden maar minder dan een jaar.
In langdurige remissie Nadat eerder volledig aan de criteria voor de gokstoornis was voldaan, wordt nu aan geen enkel criterium voor deze stoornis meer voldaan sinds een periode van een jaar of langer.
De gokstoornis kan episodisch of persisterend zijn en het beloop van de stoornis kan verschillend zijn, afhankelijk van het soort gokken en de levensomstandigheden. Bijvoorbeeld iemand die alleen op een problematische wijze wedt bij voetbalwedstrijden kan tijdens het voetbalseizoen een gokstoornis hebben, maar in de rest van het jaar in het geheel geen weddenschappen aangaan, of dit niet problematisch doen. De gokstoornis kan ook tijdens een of meer momenten in het leven van een betrokkene aanwezig zijn, maar afwezig zijn in andere perioden. Sommige mensen daarentegen hebben hun hele leven of tijdens een groot deel van hun leven een chronische gokstoornis.
Andere specificaties, die ook worden gebruikt bij de andere stoornissen in het gebruik, zijn ‘in vroege remissie’ en ‘in langdurige remissie’. Ten slotte is een specificatie voor de ernst toegevoegd, om lichte, matige en ernstige vormen van de gokstoornis te differentiëren op basis van het aantal criteria waaraan de betrokkene voldoet.
→Specificeer actuele ernst:
Licht Er is aan vier tot vijf criteria voldaan.
Matig Er is aan zes tot zeven criteria voldaan.
Ernstig Er is aan acht tot negen criteria voldaan.
De gokstoornis kan episodisch of persisterend zijn en het beloop van de stoornis kan verschillend zijn, afhankelijk van het soort gokken en de levensomstandigheden. Bijvoorbeeld iemand die alleen op een problematische wijze wedt bij voetbalwedstrijden kan tijdens het voetbalseizoen een gokstoornis hebben, maar in de rest van het jaar in het geheel geen weddenschappen aangaan, of dit niet problematisch doen. De gokstoornis kan ook tijdens een of meer momenten in het leven van een betrokkene aanwezig zijn, maar afwezig zijn in andere perioden. Sommige mensen daarentegen hebben hun hele leven of tijdens een groot deel van hun leven een chronische gokstoornis.
Andere specificaties, die ook worden gebruikt bij de andere stoornissen in het gebruik, zijn ‘in vroege remissie’ en ‘in langdurige remissie’. Ten slotte is een specificatie voor de ernst toegevoegd, om lichte, matige en ernstige vormen van de gokstoornis te differentiëren op basis van het aantal criteria waaraan de betrokkene voldoet.
NB Hoewel er meer gedragsstoornissen zijn waarbij geen middelen worden ingenomen en die overeenkomsten hebben met middelgerelateerde stoornissen, zijn van maar één stoornis — de gokstoornis — voldoende gegevens bekend om in deze sectie te worden opgenomen.
