Somatische aandoeningen Een verscheidenheid van somatische aandoeningen kan gepaard gaan met kortdurende psychosesymptomen. De psychotische stoornis als gevolg van een somatische aandoening wordt geclassificeerd wanneer uit de voorgeschiedenis of uit lichamelijk of laboratoriumonderzoek blijkt dat de wanen of hallucinaties het directe fysiologische gevolg zijn van een specifieke somatische aandoening (zoals het syndroom van Cushing, een hersentumor) (zie de paragraaf ‘Psychotische stoornis door een somatische aandoening’ verderop in dit hoofdstuk).
Middelgerelateerde stoornissen Een psychotische stoornis door een middel /medicatie, delirium door een middel, en intoxicatie door een middel worden onderscheiden van de kortdurende psychotische stoornis door het feit dat er een etiologisch verband wordt verondersteld tussen een middel (bijvoorbeeld een drug, medicatie of blootstelling aan een toxine) en de psychosesymptomen (zie de paragraaf ‘Psychotische stoornis door een middel/medicatie’, verderop in dit hoofdstuk). Laboratoriumonderzoek, bijvoorbeeld het testen op drugs in de urine of meting van het alcoholgehalte in het bloed, kan bijdragen aan de vaststelling hiervan, en dat geldt ook voor een zorgvuldige anamnese van middelengebruik met daarin aandacht voor de temporele relaties tussen de inname van het middel en het begin van de symptomen, en voor welk middel er wordt gebruikt.
Depressieve- en bipolaire-stemmingsstoornissen De classificatie kortdurende psychotische stoornis kan niet worden toegekend wanneer de psychosesymptomen beter worden verklaard door een stemmingsepisode (de psychosesymptomen treden alleen op tijdens een volledige depressieve of manische episode).
Andere psychotische stoornissen Als de psychosesymptomen één maand of langer duren, is de juiste classificatie schizofreniforme stoornis, waanstoornis, depressieve-stemmingsstoornis met psychotische kenmerken, bipolaire-stemmingsstoornis met psychotische kenmerken, of een andere gespecificeerde of ongespecificeerde stoornis van het schizofreniespectrum of andere psychotische stoornissen, afhankelijk van de overige symptomen van het ziektebeeld. Wanneer de psychosesymptomen na een succesvolle behandeling met medicatie binnen één maand zijn hersteld, is het moeilijk om de kortdurende psychotische stoornis en de schizofreniforme stoornis van elkaar te differentiëren. Er moet zorgvuldig op worden gelet dat een recidiverende stoornis (zoals de bipolaire stoornis; recidiverende acute exacerbaties van schizofrenie) verantwoordelijk kan zijn voor recidiverende psychotische episoden.
Simuleren en nagebootste stoornissen Een episode van een nagebootste stoornis, met voornamelijk psychische klachten en verschijnselen, kan eruitzien als een kortdurende psychotische stoornis, maar in dit soort gevallen zijn er aanwijzingen dat de symptomen doelbewust worden geproduceerd. Bij simulatie van psychosesymptomen zijn er gewoonlijk aanwijzingen dat de ziekte wordt geveinsd met een begrijpelijk doel.
Persoonlijkheidsstoornissen Bij sommige mensen met een persoonlijkheidsstoornis kunnen psychosociale stressoren een aanleiding zijn voor korte perioden van psychosesymptomen. Deze symptomen zijn meestal voorbijgaand en rechtvaardigen geen aparte vermelding. Als de psychosesymptomen minstens één dag duren, kan een extra classificatie kortdurende psychotische stoornis gerechtvaardigd zijn.
