Differentiële diagnostiek

Voor de differentiële diagnostiek geldt dat voor adolescenten en volwassenen verscheidene mogelijkheden moeten worden overwogen en uitgesloten alvorens de classificatie genderdysforie kan worden toegekend. Non-conformiteit aan genderrollen is de situatie waarin iemand moeite heeft met, boos is om, vol minachting is over en zich niet aangesproken voelt door, en/of kritisch is over de rollen die door de cultuur en samenleving aan beide genders worden opgelegd. In dat geval verlangt de betrokkene er niet naar om van een ander gender dan het geboortegender te zijn en voelt hij of zij geen vervreemding van zijn of haar anatomie of huidige uiterlijke geslachtskenmerken.

Wanneer er sprake is van seksuele opwinding en seksueel presteren door crossdressing, meestal door een heteroseksuele man die volmaakt tevreden is met zijn gender en anatomie, is sprake van een transvestiestoornis, die moet worden onderscheiden van genderdysforie.

Een morfodysfore stoornis wordt gekenmerkt door iemands sterke gerichtheid op het veranderen of verwijderen van een specifiek lichaamsdeel omdat dit wordt waargenomen als afwijkend van vorm, dus niet omdat het bij een toegewezen gender hoort dat de betrokkene verwerpt.

Ook schizofrenie en andere psychotische stoornissen, evenals de obsessieve-compulsieve stoornis, worden als onderdeel van de differentiële diagnostiek beschouwd. Verder kunnen in sommige persoonlijkheidsstoornissen problemen rond het gender spelen, maar die zouden goed te onderscheiden moeten zijn van genderdysforie.

Voor een homoseksuele adolescent die lijdt onder deze geaardheid en/of leeft in een sterk homofobe omgeving kan het idee om van gender te veranderen, ondanks alle ingewikkelde toestanden die dit met zich meebrengt, toch de voorkeur lijken te hebben boven de afwijzing en schaamte van het homo of lesbisch zijn. Van gender veranderen zou er dan voor kunnen zorgen dat iemands familie, geloof en maatschappij de vanaf dat moment wel ‘aanvaardbare’ heteroseksuele geaardheid wel goedkeuren. Een voorkeur voor geslachtsverandering om deze reden is echter geen uiting van een diepgaand gevoel of de overtuiging dat hij of zij behoort tot een ander dan het bij de geboorte toegewezen gender.

Sommige volwassenen, en dan gaat het meestal om homoseksuele of biseksuele mensen, genieten van crossdressing om redenen van amusement, als ontspanning of gewoon voor de lol (bijvoorbeeld ‘dragqueens en -kings’) zonder dat zij enig verlangen koesteren om het geboortegender te veranderen.

Zie de DSM-5 voor andere stoornissen die in de differentiële diagnostiek moeten worden overwogen. Zie ook de informatie over comorbiditeit en differentiële diagnostiek onder de betreffende stoornissen in de DSM-5.