Bestudeer de volgende casus

Een 31-jarige man, de heer Rosendaal, meldt zich op de spoedeisende-hulpafdeling vanwege paranoia en het horen van stemmen. Hij zegt dat hij meerdere dagen heeft rondgelopen, in een poging om te ontsnappen aan de mensen die hem achtervolgen. Hij meldt dat hij zich in het ziekenhuis veilig voelt, hoewel hij bang is dat ‘zij’ in het systeem zullen infiltreren. De heer Rosendaal kalmeert enigszins als men hem geruststellend meedeelt dat de bewaking niet zal toestaan dat iemand zich met zijn behandeling bemoeit. Hij zegt dat hij op de middelbare school drugs is gaan gebruiken, waaronder cannabis en speed, en hij herinnert zich dat hij al een jaar of tien door mensen wordt achtervolgd. Vanwege zijn veiligheid blijft hij daarom nooit lang op één plek. Zijn denken is tangentieel, paranoïde en in zichzelf verdiept, en hij vertelt een onsamenhangend verhaal dat veel betrekkingsideeën bevat over ingewikkelde samenzweringen aangaande de reden waarom hij naar het ziekenhuis is gegaan en apparaten die zijn bewegingen in de gaten houden. In de loop van het onderzoek wordt hij op sommige momenten onrustig en affectlabiel. Hij vertelt dat hij ervan overtuigd is dat er door middel van computers en verschillende apparaten gedachten en stemmen in zijn hoofd worden ingebracht. Zijn symptomen nemen in de loop van enkele weken niet af.

In deze casus zou sprake kunnen zijn van een psychotische stoornis door een stimulantium, dat een van de ernstigste vormen is van toxiciteit door stimulantia, maar de duur van de heer Rosendaals symptomen maakt het lastig om te bepalen of ze niet eerder het gevolg zijn van een primaire psychotische stoornis. Mensen met een psychotische stoornis door een stimulantium presenteren zich vaak met wanen en hallucinaties die lijken op schizofrenie. Deze man vertoont paranoia, en hij heeft de vaste overtuiging dat sommige mensen met behulp van huishoudelijke apparaten gedachten en stemmen in zijn hoofd planten en dat anderen erop uit zijn om hem te pakken en hem voortdurend in de gaten houden. Deze symptomen verdwijnen meestal in de loop der tijd; als dat niet gebeurt, is de classificatie van een psychotische stoornis gerechtvaardigd. Op dit moment is er geen goede manier om te bepalen of de aanhoudende psychotische symptomen van de heer Rosendaal veroorzaakt worden door een middel of door een primaire psychotische stoornis.

Hoewel deze casus kenmerken laat zien van acute intoxicatie, zoals onsamenhangend spreken, emotionele labiliteit, agitatie en betrekkingsideeën, duidt het voortbestaan van de psychotische symptomen op de mogelijkheid dat de heer Rosendaal in plaats daarvan een psychotische stoornis heeft. In het geval van een intoxicatie door een stimulantium is de ernst van de intoxicatiesymptomen groter dan die van een psychotische stoornis door een stimulantium, en betekent dit dat een afzonderlijke classificatie overwogen moet worden.