Somatisch-symptoomstoornis
Somatisch-symptoomstoornis
De 32-jarige mevrouw Smits wordt door haar huisarts voor een second opinion naar een ggz-instelling verwezen. Zij lijdt naar eigen zeggen al jarenlang aan chronische hoofdpijn, gewrichtspijn in diverse gewrichten, en aan periodieke buikpijn, waarbij zij af en toe ook misselijk is. Ze vertelt dat ze meerdere onderzoeken heeft ondergaan en meerdere specialisten heeft bezocht om de oorzaak van haar klachten te achterhalen, maar dat er tot nog toe geen duidelijke oorzaak is gevonden. Wat ze ook doet, niets leidt tot verbetering en de symptomen blijven in wisselende mate aanwezig. Door haar frequente en vaak langdurige ziekenhuisopnamen wegens misselijkheid heeft zij al heel lang niet kunnen werken. Patiënte legt uit dat haar naaste familie er schoon genoeg van heeft dat zij steeds weer over al haar lichamelijke klachten begint en daar zo vreselijk veel nadruk op legt. Ondanks dat patiënte ogenschijnlijk zeer grondig is onderzocht, vindt mevrouw Smits dat er toch redenen zijn om meer onderzoek te doen (ze heeft een lijstje meegenomen) zodat de lichamelijke oorzaak van haar lijden kan worden achterhaald. Ze is erg bang dat deze klachten een voorbode zijn van een gevaarlijke somatische aandoening, ondanks dat de lichamelijke onderzoeken geen bijzonderheden opleveren. Ze voelt zich gefrustreerd door het feit dat haar lichamelijke klachten niet kunnen worden verklaard, maar voelt zich naar eigen zeggen niet somber en heeft ook geen significante angsten, behalve dan op het gebied van haar gezondheid. Tijdens grondige bestudering van haar medisch dossier komt naar boven dat er meerdere onderzoeken zijn verricht zonder afwijkende bevindingen, worden meerdere vage ontslagbrieven aangetroffen, blijkt dat er verschillende geneesmiddelen zijn uitgeprobeerd, waarbij geregeld sprake is geweest van ‘overgevoeligheid’ voor medicatie, en duiken meerdere diagnoses van diverse zorgverleners op.
Mevrouw Smits heeft verschillende lichamelijke klachten, waar zij erg angstig en ongerust over is en die haar dagelijkse leven bemoeilijken — oftewel: de kwaliteit van haar relaties met anderen en haar vermogen om te werken lijden eronder. De lichamelijke klachten van de somatisch-symptoomstoornis kunnen verband houden met een bekende somatische aandoening of, zoals in dit geval, somatisch onverklaard zijn. Het ervaren van lichamelijke klachten zonder bekende oorzaak is echter op zichzelf onvoldoende reden om de classificatie somatisch-symptoomstoornis toe te kennen. Deze somatische klachten moeten dan worden gecompliceerd door buitengewone maladaptieve gedachten, gevoelens en gedragingen.
Mevrouw Smits vertoont ook een aanhoudende en extreme bezorgdheid over de ernst van haar klachten, ondanks grondig lichamelijk onderzoek waarin geen mogelijke oorzaak voor haar meervoudige somatische klachten kon worden aangetoond. Zij heeft een hoge mate van angst of ongerustheid over haar lichamelijke symptomen. Volgens haar familie is zij altijd en veel te veel bezig met haar talrijke klachten. Haar gezondheidsproblemen domineren haar hele leven, en leiden tot significante functionele en sociale beperkingen.