Normale zorgen over het uiterlijk en duidelijk zichtbare afwijkingen Een morfodysfore stoornis verschilt van een normale ongerustheid over het uiterlijk door de kenmerkende excessieve preoccupaties met het uiterlijk en repetitieve handelingen, die veel tijd in beslag nemen, moeilijk tegen te houden of te beheersen zijn, en significante lijdensdruk veroorzaken, of beperkingen in het functioneren. Bij lichamelijke afwijkingen die duidelijk zichtbaar zijn (dus geen lichte), wordt geen classificatie morfodysfore stoornis toegekend. Daarentegen kan het pulken aan de huid als symptoom van een morfodysfore stoornis tot opvallende huid­be­scha­di­gin­gen en littekens leiden, en in die gevallen dient de classificatie morfodysfore stoornis wel te worden toegekend.

Eetstoornissen Bij mensen met een eetstoornis worden de zorgen over het dik zijn of het overgewicht beschouwd als een symptoom van de eetstoornis, en niet van een morfodysfore stoornis. Zorgen over het gewicht kunnen zich bij een morfodysfore stoornis echter ook voordoen. Een eetstoornis en de morfodysfore stoornis kunnen comorbide zijn; in dat geval dienen beide classificaties te worden toegekend.

Andere obsessieve-compulsieve en verwante stoornissen De preoccupaties en repetitieve handelingen bij een morfodysfore stoornis verschillen in zoverre van de obsessies en compulsies bij OCS dat de eerste alleen op het uiterlijk gefixeerd zijn. Er zijn nog meer verschillen tussen deze aandoeningen, zoals een geringer ziektebesef, meer depressiviteit en meer su­ï­ci­de­ge­dach­ten bij een morfodysfore stoornis. Wanneer iemand aan de huid pulkt om het uiterlijk van de ervaren huidafwijkingen te corrigeren, wordt in plaats van de ex­co­ri­a­tie­stoor­nis de classificatie morfodysfore stoornis toegekend. Wanneer iemand haar verwijdert (plukken, trekken of andere manieren van verwijderen) om ervaren uiterlijke afwijkingen van het gezichts-, hoofd- of lichaamshaar te corrigeren, wordt in plaats van tri­cho­til­lo­ma­nie (haar­uit­trek­stoor­nis) de classificatie morfodysfore stoornis toegekend.

Ziek­te­angst­stoor­nis Mensen met een morfodysfore stoornis zijn niet gepreoccupeerd met het hebben of krijgen van een ernstige ziekte en hebben in klinische steekproeven geen bijzonder verhoogde mate van somatiseren.

Depressieve stoornis Een morfodysfore stoornis onderscheidt zich van een depressieve stoornis door de opvallende preoccupatie met het uiterlijk en het overmatig repetitieve gedrag. Een depressieve stoornis en depressieve symptomen komen echter vaak voor bij mensen met een morfodysfore stoornis; deze zijn vaak secundair aan de lijdensdruk en de beperkingen die het gevolg zijn van de morfodysfore stoornis. Wanneer mensen met depressiviteit voldoen aan de criteria voor een morfodysfore stoornis, dient de classificatie morfodysfore stoornis te worden toegekend.

Angst­stoor­nis­sen Sociale angst en vermijding komen vaak voor bij een morfodysfore stoornis. Anders dan bij de sociale-angststoornis, agorafobie en de vermijdende-per­soon­lijk­heids­stoor­nis, ervaren mensen met een morfodysfore stoornis echter opvallende aan het uiterlijk gerelateerde preoccupaties, die paranoïsch kunnen zijn, en repetitieve handelingen. Bovendien zijn de sociale angst en vermijding die kenmerkend zijn voor de morfodysfore stoornis toe te schrijven aan de zorgen over de ervaren uiterlijke afwijkingen en de overtuiging of de vrees dat anderen hen lelijk zullen vinden, zullen uitlachen, of om hun fysieke kenmerken zullen afwijzen. Een verschil met de ge­ge­ne­ra­li­seer­de-angststoornis is dat bij een morfodysfore stoornis de angst en aandacht gericht zijn op de ervaren onvolkomenheden van het uiterlijk.

Psychotische stoornissen Veel mensen met een morfodysfore stoornis hebben wanen over hun uiterlijk (ze zijn er volledig van overtuigd dat hun kijk op hun ervaren lichamelijke afwijkingen juist is); bij hen wordt niet een classificatie waanstoornis toegekend, maar ‘morfodysfore stoornis met ontbrekend realiteitsbesef/paranoïsche overtuigingen’. Aan het uiterlijk gerelateerde ideeën of be­trek­kings­wa­nen komen bij een morfodysfore stoornis vaak voor (dat wil zeggen: denken dat andere mensen op een negatieve manier aandacht besteden aan het uiterlijk van de betrokkene), maar anders dan bij schizofrenie of een schi­zo­af­fec­tie­ve stoornis gaat een morfodysfore stoornis ook gepaard met duidelijke preoccupaties met het uiterlijk en het daarbij horende repetitieve gedrag. Daarbij ontbreken een ontregeld gedrag en andere psy­cho­se­symp­to­men (afgezien van denkbeelden over het uiterlijk, die paranoïsch kunnen zijn). De OCS-symptomen van mensen bij wie de specificatie ‘met ontbrekend realiteitsbesef/paranoïsche overtuigingen’ gerechtvaardigd is, moeten niet worden geclassificeerd als een psychotische stoornis.

Andere stoornissen en symptomen De classificatie morfodysfore stoornis mag niet worden toegekend wanneer bij iemand met een genderdysfore stoornis zijn of haar preoccupatie zich beperkt tot een gevoel van onbehagen over zijn of haar primaire en/of secundaire ge­slachts­ken­mer­ken of de wens om deze niet te hebben. De classificatie moet ook niet worden toegekend als de preoccupatie zich richt op het idee dat de betrokkene een bedorven en onwelriekende lichaamsgeur verspreidt, zoals bij een geur­be­trek­kings­waan, wat in de DSM-5 een voorbeeld is van een andere gespecificeerde obsessieve-compulsieve of verwante stoornis. Li­chaamsin­te­gri­teits­dy­sfo­rie (body integrity dysphoria, opgenomen in de ICD-11, maar niet in de DSM-5) omvat een aanhoudend verlangen om een lichaamsdeel te (laten) amputeren (apotemnofilie) en zo een discrepantie te corrigeren tussen het gevoel dat iemand heeft over hoe zijn of haar lichaamsbouw zou moeten zijn en de werkelijke anatomie. In tegenstelling tot bij de morfodysfore stoornis heeft de betrokkene niet het gevoel dat het te amputeren lichaamsdeel op enigerlei wijze lelijk of defect is, alleen dat het er niet zou moeten zijn. Morfodysfore bezorgdheid (geen DSM-5-stoornis) is een breder concept, dat lijkt op, maar niet vergelijkbaar is met, de morfodysfore stoornis. Het gaat hier om een overdreven ongerustheid over geringe of ingebeelde onvolkomenheden in het uiterlijk.

Deze site geniet auteursrechtelijke bescherming. Derhalve is afdrukken niet toegestaan.