Het type vervroegde slaapfase wordt gekenmerkt door slaap-waaktijden die een aantal uren vroeger zijn dan de gewenste of sociaal geaccepteerde tijden. De classificatie van het type vervroegde slaapfase berust voornamelijk op een anamnese van een vervroegd tijdstip van de belangrijkste slaapperiode (meestal meer dan twee uur) in relatie tot het gewenste tijdstip van inslapen en wakker worden. Dit leidt tot klachten van insomnia en overmatige slaperigheid vroeg in de ochtend. Wanneer zij hun eigen bedtijden mogen bepalen, vertonen mensen met het type vervroegde slaapfase een voor hun leeftijd normale slaapkwaliteit en slaapduur.