Op een casus gebaseerde vragen

A Mevrouw Beerenstein, een vrouw van 36 jaar, heeft al ruim tien jaar angstproblemen, en die zijn in de loop der jaren erger geworden. Ze is daarvoor nooit behandeld. Ze is zo ‘nerveus’ dat ze haar huis niet meer verlaat. Ze laat eten bezorgen en kan niet naar de huisarts in haar dorp. Ze is nog nooit in staat geweest om te werken. Haar huisarts bezoekt haar thuis. Mevrouw Beerenstein vertelt hem: ‘Ik maak me de hele tijd zorgen en ik ben de hele dag bang.’ Haar laatste lichamelijke onderzoek laat geen bijzonderheden zien. Ze gebruikt geen alcohol of andere middelen en ze neemt ook geen medicijnen die angst kunnen veroorzaken. Ze heeft geen gedachten aan, of intenties en/of plannen om, zichzelf of iemand anders van het leven te beroven. Haar huisarts heeft haar aangeraden om naar een psychiater te gaan.

Ervan uitgaande dat ze één of meer angststoornissen heeft, wat zijn dan de redenen waarom mevrouw Beerenstein niet buitenshuis komt? Met de beperkte anamnese die tot op dit punt verkregen is, zou de clinicus een verscheidenheid aan redenen kunnen bedenken voor haar thuisblijven, waaronder dat ze agorafobie heeft, bang is om buitenshuis een paniekaanval te krijgen, of bang is voor sociale angst in het geval ze mensen tegenkomt.

B Mevrouw Beerenstein zegt dat ze niet naar buiten gaat omdat ze vreest dat ze buitenshuis een paniekaanval zal krijgen als ze alleen op pad gaat. Uit het vervolg van het gesprek blijkt dat zij voldoet aan de DSM-5-criteria voor de paniekstoornis. Zelfs wanneer ze thuis is, maakt ze zich de hele tijd zorgen.

Hoe ga je na of mevrouw Beerenstein naast een paniekstoornis ook een gegeneraliseerde-angststoornis heeft? Bij een gegeneraliseerde-angststoornis zou de bezorgdheid niet moeten gaan over het krijgen van een nieuwe paniekaanval. De patiënte dient zich zorgen te maken over kwesties en terreinen van het dagelijks leven. Ook moet ze in periodes dat ze geen symptomen van de paniekstoornis heeft, wel symptomen hebben van de gegeneraliseerde-angststoornis.