Werkwijze bij de diagnostiek

De meeste mensen met een pedofiele stoornis worden beoordeeld nadat ze zijn gearresteerd of iemand ze heeft aangegeven voor het hebben van seks met kinderen (prepuberale of puberale), het uitlokken van seks met kinderen, handel in kinderporno of het kijken naar kinderporno. Mensen met pedofilie of een pedofiele stoornis ontkennen vaak dat ze zich seksueel aangetrokken voelen tot kinderen, omdat ze zich bewust zijn van de juridische consequenties van hun seksuele interesse. Het is belangrijk om op te merken dat pedofilie geen synoniem is voor ontucht. Sommige mensen melden dat zij zich seksueel aangetrokken voelen tot kinderen (prepuberale jongens en meisjes), maar voelen zich daar niet schuldig, beschaamd of verontrust over, en hebben nooit gehandeld naar hun fantasieën of drang. In dit geval kan de onderzoeker vaststellen dat deze mensen wel pedofilie hebben, maar geen pedofiele stoornis.

De pedofiele stoornis komt meestal voor bij mannen, hoewel het ook bij vrouwen voorkomt. Pedofilie of een pedofiele stoornis ontwikkelt zich tijdens de puberteit en blijft meestal gedurende het hele leven bestaan. Elke volwassene wiens gedrag duidt op een seksuele interesse in of voorkeur voor kinderen zou moeten worden onderzocht op de aanwezigheid van een pedofiele stoornis.

Als mensen naar hun fantasieën of impulsen hebben gehandeld met een prepuberaal kind, of als zij vanwege deze seksuele interesse sociale, economische of andere beperkingen hebben ondervonden (bijvoorbeeld echtscheiding of ontslag), dan dient er een pedofiele stoornis vastgesteld te worden, ook al zijn deze betrokkenen niet verontrust, schamen zij zich niet en voelen zij zich niet schuldig over hun gevoelens en gedrag.

Het vereiste leeftijdsverschil van minimaal vijf jaar tussen de persoon die handelt naar pedofiele impulsen en fantasieën en het kind is een belangrijke kwestie en tevens een gebied waarop de geneeskunde en de wet van mening kunnen verschillen. Als een 18-jarige man seksueel contact heeft met een volledig geslachtsrijp meisje van 14 of 15 jaar is er in medische termen geen sprake van pedofilie of een pedofiele stoornis, maar in veel landen kan hij toch worden bestempeld als seksueel delinquent, wat levenslange consequenties kan hebben.

Bij de classificatie van een pedofiele stoornis moet worden gespecificeerd of het gaat om het exclusieve type (enkel aangetrokken door kinderen) of het nietexclusieve type (aangetrokken door zowel kinderen als door geslachtsrijpe volwassenen), evenals de vraag of de patiënt zich seksueel aangetrokken voelt tot jongens, meisjes of beide (genderspecificatie). Ten slotte dient te worden aangegeven of de pedofiele stoornis zich beperkt tot incest.

Bij het vaststellen van een pedofiele stoornis in speciale settings kunnen verschillende beoordelingsinstrumenten behulpzaam zijn, bijvoorbeeld penisplethysmografie (maar de sensitiviteit en specificiteit kunnen van plaats tot plaats variëren), kijktijd (maar het gebruik van foto’s van naakte kinderen kan lastig zijn, omdat het bezit van dergelijke foto’s in strijd is met de wetgeving over het bezit van kinderporno), en zelfrapportages.