Hy­per­som­no­len­tie­stoor­nis

Hypersomnolence disorder

Lange slapers hebben een meer dan gemiddelde hoeveelheid slaap nodig. Zij hebben geen overmatige slaperigheid, slaapinertie of automatisch gedrag indien zij de hoeveelheid nachtrust krijgen die zij nodig hebben, en zij melden dat hun slaap verkwikkend is. Als hun sociale of beroepsmatige leven tot een kortere nachtrust leidt, kunnen overdag klachten optreden. Bij de hy­per­som­no­len­tie­stoor­nis komen daarentegen klachten van overmatige slaperigheid voor, ongeacht de duur van de nachtrust.

Kan klachten van slaperigheid overdag geven die overeenkomen met de klachten van de hy­per­som­no­len­tie­stoor­nis. Een gemiddelde slaapduur van minder dan 7 uur per nacht is een sterke aanwijzing voor een ontoereikende nachtrust en een gemiddelde slaapduur van meer dan 9–10 uur niet-verkwikkende slaap in 24 uur tijd is een aanwijzing voor de classificatie hy­per­som­no­len­tie­stoor­nis. In tegenstelling tot hy­per­som­no­len­tie is het niet waarschijnlijk dat onvoldoende nachtrust onverminderd tientallen jaren aanhoudt.

Heeft als kenmerk overmatige slaperigheid door te kort slapen of slecht slapen. De classificatie hy­per­som­no­len­tie­stoor­nis wordt niet toegekend wanneer de overmatige slaperigheid beter kan worden verklaard door de in­som­ni­a­stoor­nis en uitsluitend in het beloop daarvan optreedt.

Heeft als kenmerk recidiverende perioden van een onbedwingbare slaapdruk, in slaap vallen, of dutjes doen op een en dezelfde dag, met daarnaast andere karakteristieke kenmerken, zoals kataplexie, hy­po­cre­ti­n­ede­fi­ci­ën­tie en specifieke bevindingen van een polysomnografie (bijvoorbeeld een rem­slaapla­ten­tie­tijd van 15 minuten of minder, of een multipele slaapla­ten­tie­test laat een gemiddelde slaapla­ten­tie­tijd zien van 8 minuten of minder en twee of meer rem­slaap­pe­ri­o­den bij het inslapen). De classificatie hy­per­som­no­len­tie­stoor­nis wordt niet toegekend wanneer de overmatige slaperigheid beter kan worden verklaard door narcolepsie en uitsluitend in het beloop daarvan optreedt.

Hebben als kenmerk slaperigheid overdag met daarnaast specifieke bevindingen van een polysomnografie (bijvoorbeeld een minimum aantal apneus of hypopneus per uur) en vaak nachtelijke symptomen (bijvoorbeeld luid snurken, adempauzes). De classificatie hy­per­som­no­len­tie­stoor­nis wordt niet toegekend wanneer de overmatige slaperigheid beter kan worden verklaard door een adem­ha­lings­ge­re­la­teer­de slaapstoornis en uitsluitend in het beloop daarvan optreedt.

Worden vaak gekenmerkt door slaperigheid overdag, met daarnaast een voor­ge­schie­de­nis van een abnormaal slaap-waakschema (met verschoven of onregelmatige bedtijden). De classificatie hy­per­som­no­len­tie­stoor­nis wordt niet toegekend wanneer de overmatige slaperigheid beter kan worden verklaard door een circadianeritme-slaap-waakstoornis en uitsluitend in het beloop daarvan optreedt.

Hebben als mogelijk kenmerk slaperigheid overdag gerelateerd aan nachtmerries, pavor nocturnus, slaapwandelen of episoden van arousal tijdens de remslaap, samengaand met vocalisaties en/of complex motorisch gedrag. De classificatie hy­per­som­no­len­tie­stoor­nis wordt niet toegekend wanneer de overmatige slaperigheid beter kan worden verklaard door een parasomnia en uitsluitend in het beloop daarvan optreedt.

De classificatie hy­per­som­no­len­tie wordt niet alleen toegekend als deze optreedt als een op­zich­zelf­staan­de aandoening, maar ook in het geval van comorbiditeit bij een andere psychische stoornis (bijvoorbeeld hypersomnia bij een depressieve stoornis) of een somatische aandoening (bijvoorbeeld de ziekte van Parkinson). Een specificatie wordt toegekend om aan te duiden of er sprake is van een niet-slaap­stoor­nis­ge­re­la­teer­de psychische comorbiditeit of een somatische comorbiditeit.

Is het gevolg van de directe fysiologische effecten van een middel. De classificatie hy­per­som­no­len­tie wordt niet toegekend wanneer de stem­mings­symp­to­men volledig het gevolg zijn van de directe fysiologische effecten van een middel (of medicatie).