Typische kenmerken van de narcistische-persoonlijkheidsstoornis zijn het wisselende en kwetsbare gevoel van eigenwaarde, met pogingen dat te reguleren door aandacht en goedkeuring te zoeken, gepaard gaande met ofwel openlijke ofwel bedekte grandiositeit. Karakteristieke moeilijkheden komen tot uiting in de identiteit, zelfsturing, empathie en/of intimiteit, zoals hierna beschreven, samengaand met specifieke maladaptieve trekken in het domein antagonisme.
VOORSTEL VOOR CRITERIA
- Matige of ernstigere beperking in het persoonlijkheidsfunctioneren, zich manifesterend in karakteristieke moeilijkheden op twee of meer van de volgende vier terreinen
- Identiteit Overmatige vergelijking met anderen om de eigenheid te bepalen en het gevoel van eigenwaarde te reguleren; overdreven zelfbeeld, opgeblazen of minderwaardig, of wisselingen tussen deze extremen; de emotieregulatie weerspiegelt de fluctuaties in het gevoel van eigenwaarde.
- Zelfsturing Doelen zijn afgestemd op waardering verkrijgen van anderen; het persoonlijke streefniveau is onredelijk hoog om zichzelf als exceptioneel te kunnen beleven, of te laag op basis van het gevoel ergens als vanzelfsprekend recht op te hebben; is zich vaak niet bewust van eigen drijfveren.
- Empathie Beperkt vermogen om de gevoelens en behoeften van anderen te herkennen of zich daarmee te identificeren; excessief gericht op de reacties van anderen, maar alleen voor zover die als relevant worden ervaren voor zichzelf; over- of onderschatting van het effect van zichzelf op anderen.
- Intimiteit Relaties zijn goeddeels oppervlakkig en dienen om het gevoel van eigenwaarde te reguleren; wederkerigheid is beperkt ten gevolge van een geringe oprechte belangstelling voor andermans ervaringen, en door een op de voorgrond staande behoefte aan persoonlijk gewin.
- De volgende twee pathologische persoonlijkheidstrekken:
- Grandiositeit (een facet van antagonisme): Het gevoel recht te hebben op een speciale behandeling, ofwel openlijk, ofwel heimelijk; egocentrisme; krachtig vasthouden aan de overtuiging beter te zijn dan anderen; hooghartigheid jegens anderen.
- Aandacht zoeken (een facet van antagonisme): Excessieve pogingen om zichzelf in het centrum van de aandacht van anderen te plaatsen; bewondering zoeken.
