Het symptoomprofiel van een door alcohol veroorzaakte psychische stoornis lijkt op dat van de bijbehorende onafhankelijke psychische stoornis zoals elders in dit handboek beschreven. Bovendien kunnen door alcohol veroorzaakte psychische stoornissen dezelfde ernstige consequenties hebben als onafhankelijke psychische stoornissen (bijvoorbeeld suïcidepogingen), maar ze nemen meestal al binnen enkele dagen of weken na de ernstige intoxicatie en/of onttrekking af, zonder dat daar een formele behandeling aan te pas is gekomen.
Alle door alcohol veroorzaakte psychische stoornissen zijn beschreven bij de betreffende categorieën en daarom wordt in dit hoofdstuk alleen een korte omschrijving gegeven. Deze stoornissen moeten zijn ontstaan in het kader van een ernstige intoxicatie door alcohol en/of door alcoholonttrekking.
Aangezien de presentatie van psychische stoornissen door alcohol symptomatisch lijkt op de presentaties van onafhankelijke psychische stoornissen uit dezelfde classificatiecategorie, moeten ze daarvan worden onderscheiden op basis van de temporele relatie tussen het alcoholgebruik en de symptomen van de psychische stoornis. Mensen die een stoornis door alcohol hebben, hebben naar verwachting ook de bijkomende kenmerken die bij een stoornis in het gebruik van alcohol worden gezien, zoals die in de paragrafen van dit hoofdstuk zijn beschreven.
Er moeten aanwijzingen zijn dat de stoornis die wordt waargenomen niet beter kan worden verklaard door een onafhankelijke psychische stoornis. Dit laatste is mogelijk het geval wanneer de psychische stoornis al aanwezig was voordat er sprake was van een ernstige intoxicatie of van onttrekking, of wanneer deze langer dan een maand na afloop van een ernstige intoxicatie en/of onttrekking aanhoudt. Wanneer de symptomen alleen tijdens een delirium worden waargenomen, dienen deze als deel van het delirium te worden gezien en niet afzonderlijk te worden geclassificeerd, aangezien veel symptomen (waaronder verstoring van de stemming, angstsymptomen en een verstoord realiteitsbesef) vaak tijdens een geagiteerde, verwarde toestand optreden. De psychische stoornis door alcohol dient klinisch relevant te zijn en significante lijdensdruk of beperkingen in het functioneren te veroorzaken. Ten slotte zijn er aanwijzingen dat het innemen van middelen in het kader van een reeds aanwezige psychische stoornis, het al aanwezige onafhankelijke syndroom waarschijnlijk zal versterken.
Per classificatie verschilt het aantal door alcohol veroorzaakte psychische stoornissen enigszins. Het levenslange risico op depressieve episoden bij mensen met een stoornis in het gebruik van alcohol is bijvoorbeeld ongeveer 40%, maar bij slechts een derde tot de helft van deze gevallen is er sprake van onafhankelijke depressieve syndromen die buiten de context van een intoxicatie worden waargenomen. Waarschijnlijk zijn de cijfers voor de slaap- en angststoornissen door alcohol vergelijkbaar, maar psychotische episoden die door alcohol worden veroorzaakt komen naar schatting bij minder dan 5% van de mensen met een stoornis in het gebruik van alcohol voor.
