Sadisme
J. Paul Fedoroff, MD
Rafaela Laming komt een halfuur te laat voor haar psychiatrische consult. Ze is een 24-jarige masterstudent filosofie, geheel gekleed in het zwart, maakt een wat stuurse indruk en vermijdt oogcontact. Onlangs is ze terug naar haar ouders verhuisd.
Na enige aansporing geeft patiënte toe dat de doktersafspraak haar moeders idee was. Tot twee weken terug woonde ze samen in een lesbische relatie met Sandra Molenaar. Deze relatie liep op de klippen doordat Sandra patiënte betrapte terwijl ze aan het zoenen was met Sandra’s broer. In een vlaag van woede heeft zij daarna het dagboek van haar vriendin naar Rafaela’s moeder opgestuurd, nadat ze er met hoofdletters sadist op geschreven had. Het dagboek stond vol met expliciete passages over bondage, dominantie en zweepslagen. Veel passages gingen over de gevoelens van patiënte als zij Sandra Molenaar strafte, maar andere gingen over BDSM-seksfeesten (bondage, dominantie/onderdanigheid, sadisme/onderwerping, en masochisme) waarbij patiënte plezier bleek te scheppen in het pijnigen en vernederen van oudere mannen.
Volgens patiënte is deze doktersafspraak ‘absurd’. ‘Ik heb helemaal geen probleem, behalve dat ik op straat gezet word als ik geen psychiatrische “hulp” zoek. Ik ben een dom (dominante sekspartner). Wat is daar mis mee?’ Patiënte gaat akkoord met een tweede afspraak waarin de psychiater ‘mijn kant van het verhaal kan horen en nagaat of therapie wel een goed idee zou zijn’.
Tijdens de tweede sessie vertelt Rafaela dat ze besloot filosofie te gaan studeren nadat ze Justine van de Marquis de Sade had gelezen. ‘Het is niet zo goed als Lolita, maar het raakte wel een snaar bij me.’ Ze zegt dat ze van plan is zich te specialiseren in de ethiek van medische behandelingen. ‘Ja, dat heeft met overheersen te maken, maar ik hecht ook aan de rechten van andere mensen. Ik heb nog nooit iemand vastgebonden die daar zelf niet om vroeg.’ Patiënte geeft toe dat ze meer drinkt dan goed voor haar is en dat ze soms dronken wordt ondanks het voornemen maar een of twee drankjes te nemen. De meeste ruzies met haar moeder of vriendin ontstaan als ze ‘echt dronken is’ en ze slaat vaak ochtendcolleges over vanwege een kater. Ze vermijdt drugs (‘Ik raak niet graag de controle kwijt en alcohol is al erg genoeg’). Ze heeft geen strafblad. Ze heeft wel geld ontvangen voor het bijwonen van de BDSM-party’s, maar ‘het enige wat ik deed was er gevaarlijk uitzien, schaars gekleed gaan en die oudere mannen slaag geven’.
Haar jeugd kenmerkt zich door verschillende verplaatsingen van pleeggezin naar pleeggezin totdat ze werd geadopteerd door de vrouw die ze haar ‘bemoeizuchtige maar goedbedoelende moeder’ noemt. Ze herinnert zich sommige perioden uit haar jeugd niet, en denkt dat ze wellicht mishandeld is. ‘Dat zou wel in het plaatje passen toch? Maar ik kan het me echt niet herinneren.’
Rafaela vertelt dat ze zich aangetrokken voelt tot zowel mannen als vrouwen, maar dat ze een voorkeur heeft voor vrouwen omdat ‘die van nature onderdaniger zijn’. Tijdens het masturberen fantaseert ze over ‘macht uitoefenen en overheersen’, maar specifieker kan ze daar niet over zijn. Ze merkte dat ze zich aangetrokken voelde tot de broer van haar vriendin en was waarschijnlijk iets met hem begonnen ‘ook al zou hij geen sub zijn’. (‘Sub’ is de benaming voor de persoon die de submissive ofwel onderdanige rol in de relatie heeft, ook al kan dat van buitenaf anders lijken.)
De somatische anamnese van patiënte wordt vooral bepaald door scoliose, waarvoor ze als kind is behandeld met een harringtonstaaf. Daardoor was ze vaak opgenomen.
Bij het psychiatrisch onderzoek valt op dat patiënte gereserveerd is in de beschrijving van haar emoties. Ze is intelligent en neurocognitief intact en heeft geen hallucinaties of wanen en geen angstgerelateerde symptomen. Ze zegt dat ze ‘wel wat down’ is sinds het uit is met haar vriendin, maar andere symptomen van depressie heeft ze niet. Ze voegt eraan toe dat ze het minder erg vindt om haar vriendin te missen dan om weer bij haar moeder te wonen. Ze maakt er een gewoonte van laat op te blijven en uit te slapen. Haar eetlust is wisselend en bij vlagen gaat ze op een crashdieet om ‘mezelf te bewijzen dat ik mijn behoeften in bedwang heb’. Ze is nooit suïcidaal geweest. Ze heeft wel ideeën gehad over het doden van anderen en geeft aan dat ze enige ‘opwinding’ voelt bij die gedachte, maar geen echte plannen heeft of daarbij aan personen denkt die ze kent.
