Braken
James E. Mitchell, MD
Bespreking
Het verhaal van patiënte is een klassiek voorbeeld van boulimia nervosa (BN). Net als 90% van de andere patiënten met BN is zij een vrouw, van wie de symptomen eveneens zoals gewoonlijk zijn begonnen toen ze een jaar of 19, 20 was. Een van de oorzaken van deze beginleeftijd is de stress als gevolg van de veranderingen die gepaard gaan met het beginnen met studeren of werken. Ook erfelijkheid en de omgeving spelen een rol, maar het is niet helemaal duidelijk waarom van de jonge mensen die even ontevreden zijn over hun lichaam, sommigen wel BN ontwikkelen en anderen niet.
Het hoofdkenmerk van de aandoening zijn de eetbuien, meestal gedefinieerd als het eten van ongebruikelijk grote hoeveelheden voedsel binnen een bepaald tijdsbestek (bijvoorbeeld tijdens de maaltijd), gepaard gaand met een gevoel van controleverlies. Hoewel de porties bij BN meestal echt groot zijn, is de voornaamste klacht van de meeste mensen met deze stoornis het gevoel van controleverlies.
Naast de eetbuien is er bij de overgrote meerderheid van de patiënten ook sprake van zelf opgewekt braken. Dit gedrag begint meestal vanuit een vrees dat de eetbuien tot gewichtstoename zullen leiden, en het braken dat op de eetbuien volgt, wordt beschouwd als een manier om dat risico tegen te gaan. In het begin van het beloop van de ziekte wekken de meeste patiënten het braken op met hun vingers, maar na verloop van tijd ontwikkelen ze het vermogen om spontaan te braken. Sommige patiënten met BN gebruiken ook laxantia om diarree op te wekken. Deze methode kan hun het gevoel geven dat ze afvallen, maar laxantia veroorzaken over het algemeen eerder dehydratie, met de bijbehorende lichamelijke symptomen en somatische risico’s. Sommige patiënten met BN gebruiken ook diuretica, en velen experimenteren met afslankpillen.
De meeste mensen met BN zoeken hulp vanwege de complicaties van hun stoornis, en niet uit onvrede over hun eetgedrag. Veelvoorkomende somatische complicaties zijn dehydratie en afwijkingen in de elektrolyten, met vooral hypochloremie en metabole alkalose, en, zeldzamer, hypokaliëmie. Deze complicaties kunnen leiden tot ervaringen van vermoeidheid, hoofdpijn, en een slechte concentratie. Zeldzame maar ernstige complicaties zijn maagverwijding en een slokdarmruptuur.
Naast haar eetstoornis vertoont patiënte een beeld met sombere stemming, anhedonie, slecht slapen, geringe energie, lichamelijke klachten, gevoelens van waardeloosheid en een minder goede concentratie. Ze zegt dat er geen sprake is van een suïcideplan of intenties in die richting, maar denkt wel aan de dood. Ze voldoet dan ook aan de criteria voor de DSM-5-classificatie depressieve stoornis. Depressies komen vaak comorbide met BN voor. Andere veelvoorkomende comorbiditeiten met BN zijn angststoornissen, problemen rondom middelengebruik (vaak alcohol) en persoonlijkheidsstoornissen.
Hoewel patiënte hulp heeft gezocht bij een psychiater heeft ze dit gedaan via haar huisarts, en het komt veel voor dat mensen met BN bij hun huisarts aankloppen met vage lichamelijke klachten. Interessant om te vermelden is nog dat van alle werkenden in de gezondheidszorg tandartsen nog de grootste kans hebben om patiënten met BN te herkennen, namelijk wanneer zij duidelijke glazuurerosie zien.
