Reinout Xhofleer is een 29-jarige gescheiden hovenier met een los-vaste baan, die zich meldt bij een psychiater van een verslavingskliniek met de klacht dat zijn leven zich in een neerwaartse spiraal bevindt. Op het moment van de afspraak is hij al zes maanden zonder een vaste verblijfplaats. In die periode is hij van het ene naar het andere tijdelijke adres verhuisd en heeft hij onder andere een paar weken in de caravan van zijn broer gebivakkeerd en ook weleens bij vrienden op de bank geslapen. De afgelopen weken heeft hij doorgebracht in een tent in het bos. Op zijn verjaardag heeft hij zijn ouders gebeld en zij hebben aangeboden de behandeling voor zijn verslaving in de privékliniek te bekostigen, mits hij ermee instemt dat ze het geld direct naar de kliniek overmaken.
Patiënt vertelt dat zijn probleem is begonnen toen hij 24 jaar was, en hij als pasgetrouwde jonge vader twee banen tegelijk had (in een fabriek en als chauffeur bij een koeriersdienst) om de eindjes aan elkaar te knopen. Toen hij een rugblessure opliep en niet kon werken door de pijn, gaf een vriend hem een paar tramadoltabletten. Niet alleen verdween hierdoor zijn pijn, maar hij kreeg ook meer energie en een betere stemming. Voor het eerst in zijn leven voelde hij zich ‘normaal en gelukkig’.
In de anderhalf jaar daarna bleef patiënt één tot vier tramadoltabletten per dag slikken. Hij nam nooit meer dan één tablet tegelijk in. Dit ging zo door tot hij op 26-jarige leeftijd één keer een half zakje heroïne snoof (met een straatwaarde van € 5,00). ‘Het duurde een minuut of tien, maar toen kwam ik in een onbeschrijflijke euforie terecht, net als toen ik de eerste keer tramadol nam, maar dan tien keer zo heftig… Dat eerste gevoel jaag je de rest van je leven na. En het komt nooit meer terug.’ Een paar maanden na de eerste snuif heroïne begon hij het middel te spuiten, in de hoop daarmee weer een glimp te beleven van de euforie van de eerste keer.
Na die eerste ervaring met heroïne nam zijn gebruik snel toe. Een halfjaar later was patiënt werkloos, gescheiden van zijn gezin en dakloos. ‘Ik sliep in een caravan of op een bankje in het park… en gebruikte tot dertig zakjes van 10 euro per dag.’
In die periode ging patiënt op zoek naar hulp. Hij werd in een ambulante groepsbehandeling voor opioïdeverslaafden geplaatst. Ook tijdens die behandeling bleef de hunkering om te gebruiken intens. Patiënt vertelt dat hij meermaals een terugval had. Behalve heroïne ging hij nu ook cocaïne gebruiken, ontwikkelde hij tijdelijk een voorkeur voor ‘speedballs’, maar stapte hij daarna weer over op alleen heroïne. De eerste van meerdere per ongeluk ingenomen overdoses nam hij toen hij 27 jaar was, in een onbewoond huis. Hij was toen al ‘zo’n tien keer in detox- en ontwenningsklinieken opgenomen geweest’, maar viel meestal binnen een paar uur tot een paar weken na zijn ontslag uit de kliniek terug in het gebruik. Verder heeft hij jarenlang af en toe een bijeenkomst bezocht van de Anonieme Drugsverslaafden (NA — Narcotics Anonymous).
Om aan geld voor zijn verslaving te komen pleegde hij woninginbraken en stal van familieleden. ‘Iedere cent die ik had ging naar drugs. Ik heb mazzel dat ik niet in de gevangenis zit, maar dat iedereen nu de pest aan me heeft is ook niet zo leuk.’
Een jaar voor het bezoek van vandaag besloot patiënt naar Texel te verhuizen, want dit leek hem ‘wel een rustige plek’. Hij had wat methadon bij zich, maar die kon niet voorkomen dat de onttrekking uiteindelijk ‘heftige vormen’ aannam.
Als hij in die periode zonder problemen aan de middelen kon komen, ging hij door met het gebruik van heroïne en tramadol. En als er geen drugs waren, dronk hij veel, al zegt hij hier zelf over: ‘Ik moet stoppen met drinken, want dat brengt me pas echt in de problemen.’ Verder slikt hij af en toe diazepam. Dit beschouwt hij niet zozeer als een probleem, maar eerder als een manier om de dag door te komen.
Patiënt heeft af en toe werk als hovenier. Zijn baas — die hij heeft ontmoet op een bijeenkomst van de Anonieme Drugsverslaafden — heeft hem duidelijk gemaakt dat hij hem zal bellen als hij extra werk heeft, maar verwacht totdat patiënt clean is niet echt dat hij werkelijk zal komen opdagen als er een beroep op hem wordt gedaan. Verder heeft hij allerlei losse baantjes gehad, zoals verkoper van kantoorbenodigdheden, dierenartsassistent en pompbediende. Zijn dochter heeft hij al twee jaar niet gezien.
Bij onderzoek wordt een wat onverzorgde man gezien. Over het algemeen is hij coöperatief, maar hij maakt ook een rusteloze indruk en loopt op een gegeven moment plotseling de kamer uit; als hij terugkomt vertelt hij dat hij last heeft van diarree. Hij spreekt snel. Zijn pupillen zijn verwijd en het valt op dat hij transpireert en kippenvel heeft. Hij geeuwt herhaaldelijk en maakt een prikkelbare, ongeduldige en ongelukkige indruk. Zijn armen en benen maken geregeld schokkerige bewegingen. Hij snuit herhaaldelijk zijn neus en zijn ogen tranen. Psychotische symptomen en suïcidale of homicidale neigingen heeft hij niet. Patiënt hoopt wat sublinguale tabletten buprenorfine plus naloxon te krijgen, waarmee het hem misschien zal lukken een vaste baan te behouden en een echte vader te worden.
De laboratoriumuitslagen zijn negatief voor hiv en hepatitis A, B en C.
