Gokken

Tarik Zaman is een 36-jarige Nederlander van Turkse afkomst die als kind met zijn ouders naar Nederland is gekomen; hij meldt zich bij de kliniek voor gokverslaafden van een grote instelling voor verslavingszorg.

Patiënt werkt als assistent-trainer bij een voetbalclub uit de tweede divisie in een middelgrote stad en heeft een zoontje van 5 jaar. Naar eigen zeggen heeft hij geen voor­ge­schie­de­nis van psychische stoornissen of mid­de­len­mis­bruik. Hij is gepast gekleed en ziet er verzorgd uit. Hij spreekt vloeiend Nederlands en Turks, zijn spraak is normaal van volume en toon en bij het status-men­ta­lis­on­der­zoek blijkt dat hij cognitief intact is en een gemiddelde intelligentie heeft.

Al sinds zijn kindertijd heeft patiënt de gewoonte om te gokken op de uitslagen van sport­wed­strij­den en te kaarten om geld, en tijdens het intakegesprek vertelt hij: ‘Gokken hoort bij onze cultuur.’ Zijn vaders favoriete vrije­tijds­be­ste­ding en methode om stress te verminderen was ’s avonds kaarten met zijn vrienden in het koffiehuis, en patiënt denkt met veel liefde terug aan de vader-zoonmomenten die ze daar samen hebben beleefd. Zo werd kaarten voor hem een mannen-onder-el­kaar­ac­ti­vi­teit die hij steeds meer ging gebruiken om werk­ge­re­la­teer­de stress te verminderen. Hij houdt erg van zowel de intellectuele uitdaging als het wed­strijd­ele­ment van het spel.

Het kaarten is voor patiënt echter geen onschuldig tijdverdrijf gebleven. Inmiddels verliest hij er meer geld mee dan hij zich kan veroorloven. De afgelopen twee jaar is zowel het aantal kaartavonden als de bedragen die hij inzet geleidelijk toegenomen. Wanneer hij verliest zet hij nog meer geld in, overtuigd als hij is dat het geluk de volgende keer wel met hem zal zijn. En als hij wint voelt hij zich geweldig en wil hij verder spelen, dan weer in de overtuiging dat het geluk hem niet in de steek zal laten. Hoewel hij zich als hij verliest waardeloos voelt, zich wel voor zijn kop kan slaan en prikkelbaar is, is hij ervan overtuigd dat het succes vanzelf zal komen als hij zijn strategie maar zou verbeteren. Hij voelt een krachtige, bijna onbedwingbare impuls om het tempo van zijn gokken te verhogen en het geld dat hij heeft verloren terug te winnen. Als hij probeert te minderen met gokken, voelt hij zich prikkelbaar en in beslag genomen door gedachten aan het gokken, en gaat hij er al snel toe over om weer met de kaartavonden te beginnen.

Op de dag dat patiënt zich meldt bij de kliniek voor gokverslaving voelt hij zich wanhopig. Door de lange kaartavonden voelt hij zich overdag vermoeid en kost zijn werk als voetbaltrainer, dat hij altijd met zo veel plezier deed, hem steeds meer moeite. Hij wordt totaal in beslag genomen door gedachten aan zijn volgende kaartspel. Dat hij buiten zijn werk veel tijd buitenshuis doorbrengt, vinden zijn vrouw en zoon al heel lang vervelend, maar nu heeft zijn vrouw ook nog ontdekt dat hij het spaargeld voor de studie van hun zoon heeft opgemaakt en bovendien een cre­dit­card­schuld heeft van €25.000. Toen zijn vrouw dreigde een echtscheiding aan te vragen voelde hij zich verdrietig en somber, en heeft hij besloten zich te laten behandelen.