Emotioneel verward
Carol A. Tamminga, MD
Florien Aalders is een 32-jarige vrouw die door de politie wordt binnengebracht bij de spoedeisende hulp nadat zij ogenschijnlijk heeft geprobeerd een bus te kapen. Omdat zij ‘emotioneel verward’ is, wordt een psychiatrisch consult aangevraagd.
Volgens de politie heeft mevrouw Aalders de buschauffeur met een mes bedreigd, is ze met de bijna lege bus gaan rijden en heeft ze daarna een botsing veroorzaakt. Het verhaal van een vriendin van mevrouw Aalders, die ook in de bus zat maar niet is gearresteerd, geeft meer helderheid. Volgens haar zijn ze op de bus gestapt om naar een nabijgelegen winkelcentrum te gaan. Patiënte raakte gefrustreerd toen de chauffeur haar papiergeld niet wilde accepteren. Ze keek in haar tas, maar in plaats van gepast geld haalde ze een keukenmes tevoorschijn, dat ze voor haar eigen bescherming bij zich droeg. De buschauffeur sloeg op de vlucht zodat ze op de lege chauffeursstoel kon gaan zitten, waarna ze met de bus aan de overkant van de straat tegen een geparkeerde auto aan reed.
Tijdens het onderzoek heeft patiënte, een zwaargebouwde jonge vrouw, handboeien om en een verband om haar hoofd. Ze zit zenuwachtig te wriemelen en wiegt heen en weer in haar stoel. Ze lijkt in zichzelf te mompelen. Op de vraag wat ze zegt, maakt patiënte kortstondig oogcontact en zegt ze alleen steeds: ‘Sorry, sorry.’ Op andere vragen geeft ze geen antwoord.
Er wordt meer informatie ingewonnen bij de psychiatrisch verpleegkundige die kort na het ongeluk naar de spoedeisende hulp is gekomen. Hij vertelt dat patiënte en haar vriendin verblijfspatiënten zijn in het psychiatrisch ziekenhuis waar hij werkt. Ze zijn nog maar kortgeleden begonnen met een wekelijks speciaal verlof in het kader van een resocialisatieprogramma en het was de eerste keer dat patiënte zonder begeleiding met de bus ging.
Volgens de psychiatrisch verpleegkundige heeft patiënte een ‘therapieresistente schizofrenie, paranoïde type, beginnend in de kindertijd’. Op 5-jarige leeftijd begon zij stemmen te horen. Omdat zij fors, sterk, intrusief en psychotisch was, is zij vanaf haar elfde jaar vrijwel zonder onderbreking opgenomen geweest. Haar auditieve hallucinaties bestonden over het algemeen uit een kritische stem die altijd iets op haar gedrag had aan te merken. Haar denken is concreet, maar wanneer ze ontspannen is, is zij ook in staat tot zelfreflectie. Ze wilde graag dat mensen tevreden over haar waren en vertelde vaak dat haar grootste doel is om ‘een eigen kamer te hebben en samen met mijn eigen vriendinnen in ons eigen huis te wonen’. Het is voor de psychiatrisch verpleegkundige onduidelijk wat de aanleiding is geweest, en waarom zij het mes uit haar tas heeft gehaald. Ze heeft de laatste tijd niet gehallucineerd en heeft zich minder achterdochtig gevoeld, maar hij vraagt zich af of ze zich misschien minder psychotisch heeft voorgedaan dan ze in werkelijkheid was. Misschien is ze alleen ongeduldig geworden en geïrriteerd geraakt. Volgens de psychiatrisch verpleegkundige heeft zij zich in haar leven vrijwel nooit normaal kunnen ontwikkelen en heeft zij dus maar heel weinig ervaring in het gewone leven.
Patiënte slikt al een jaar clozapine, waardoor zij geen last meer heeft van auditieve hallucinaties. Ze is in die periode ruim vijftien kilo aangekomen, maar heeft ’s ochtends minder moeite om uit bed te komen. Ook heeft ze goede hoop dat ze uiteindelijk een baan kan krijgen en meer zelfstandig kan gaan wonen. Daarom heeft ze er zelf op aangedrongen clozapine te blijven slikken. Het was de bedoeling dat het busritje naar het winkelcentrum dit doel een stap dichterbij zou brengen.
