Bespreking
Daphne heeft symptomen van onoplettendheid, angst, leermoeilijkheden, beperkte relaties met leeftijdgenoten en een lage eigenwaarde, die lijdensdruk en beperkingen in haar functioneren veroorzaken. Lichamelijk zit Daphne midden in de hormonale veranderingen van de puberteit, die ze doormaakt tegen de moeilijke achtergrond van een familieanamnese met stemmings-, angst- en leerstoornissen. Psychologisch leeft Daphne met de overtuiging dat ze niet goed genoeg is, wat waarschijnlijk te maken heeft met de voortdurende problemen op school. Qua ontwikkeling functioneert Daphne op het niveau van een kind van de basisschoolleeftijd. Haar sociale omgeving bestaat uit een steunende gezinsomgeving waarin de nadruk ligt op het beschermen van Daphne, wat het verwerven van vaardigheden op het gebied van zelfstandigheid en autonomie mogelijk in de weg heeft gezeten. Ondertussen heeft het onderwijssysteem Daphne niet de voorzieningen geboden die zij nodig had om op school goed te kunnen presteren.
De leerproblemen van Daphne worden deels verklaard door een specifieke leerstoornis met beperkingen in het rekenen. Ze heeft persisterende problemen met rekenen, die worden bevestigd door tests waaruit blijkt dat ze op rekenen lager scoort dan op grond van haar verstandelijke niveau en leeftijd te verwachten valt. Haar prestaties in de andere schoolvakken en het niveau van haar adaptieve functioneren zijn over het algemeen passend bij haar leeftijd, wat aangeeft dat haar globale intelligentie en adaptieve functioneren normaal zijn en dat Daphne geen verstandelijke beperking heeft.
Bij kinderen op de leeftijd van Daphne kan het lastig zijn om onderscheid te maken tussen angst- en stemmingsstoornissen. In dit geval ligt een angststoornis meer voor de hand omdat de symptomen van Daphne een chronisch in plaats van een episodisch karakter hebben, terwijl depressieve symptomen vaak episodisch zijn. Het verdrietig zijn van Daphne hangt samen met haar gevoel te falen en haar bezorgdheid over haar capaciteiten. Afgezien van een slaapprobleem heeft ze geen neurovegetatieve symptomen. Haar moeite om in slaap te vallen lijkt angstgerelateerd te zijn, en hetzelfde geldt voor haar sociale onhandigheid, haar tegenzin om te voldoen aan de eisen die op school aan haar worden gesteld, en het overreageren als ze wordt geconfronteerd met taken waar ze tegen opziet. Behalve die angst over haar capaciteiten lijkt Daphne zich ook onveilig te voelen, wat zou kunnen verklaren dat ze zo’n gespannen indruk maakt. Daphne houdt haar angsten onder controle door vermijdend en controlerend gedrag. Hoewel sommige van haar angsten ook voorkomen bij andere angststoornissen, zoals de sociale-angststoornis (sociale fobie) of de separatieangststoornis, gaan haar angsten verder dan de onderwerpen waar het bij die stoornissen om draait. Gezien het pervasieve karakter van haar angst is de best passende classificatie een gegeneraliseerde-angststoornis (GAS).
GAS wordt gekenmerkt door persisterende, excessieve angst en bezorgdheid. De symptoomcriteria zijn onder andere rusteloosheid, concentratieproblemen, prikkelbaarheid, spierspanning, slaapproblemen, en snel vermoeid raken. Voor volwassenen zijn drie van de zes criteria vereist, maar bij kinderen kan in aanwezigheid van één ander symptoom naast de excessieve angst en bezorgdheid een classificatie GAS worden toegekend.
Sociale moeilijkheden komen bij kinderen en adolescenten geregeld voor, zeker als zij een psychiatrische stoornis hebben. De problemen van Daphne hangen samen met haar angsten over tekortschieten en niet aardig worden gevonden. Haar leerproblemen en angst hebben haar in haar ontwikkeling belemmerd, en hebben ertoe geleid dat ze sociaal-emotioneel jong is voor haar leeftijd.
Die onrijpheid zou ook op een autismespectrumstoornis kunnen wijzen. Daphne heeft moeite met het nemen van initiatief tot sociale interacties en het onderhouden van wederkerige contacten met leeftijdgenoten (waarbij vooral het slechte oogcontact tijdens het onderzoek opvalt), maar er is bij haar geen sprake van de moeilijkheden op het gebied van communicatie, of van de starheid of de stereotiepe gedragingen die met autisme gepaard gaan. Haar sociale gedrag verbetert naarmate ze de ander beter leert kennen en ze geeft blijk van belangstelling voor haar leeftijdgenoten.
Ook haar vaardigheden op het gebied van taal, spraak en communicatie lijken passend voor de leeftijd, wat een stoornis in een van deze gebieden onwaarschijnlijk maakt.
Een andere classificatie die zou kunnen worden overwogen is de oppositionele-opstandige stoornis, aangezien Daphne zich zowel op school als thuis verzet tegen haar schoolwerk en zich dan ongehoorzaam toont. Die houding en dat gedrag strekken zich echter niet uit naar andere gebieden en haar gedrag voldoet niet aan de vereisten voor de ernst en de frequentie van de symptomen van de oppositionele-opstandige stoornis. Haar symptomen kunnen dan ook beter worden beschouwd als een uiting van angst en een poging deze onder controle te houden.
Onoplettendheid is een symptoom dat voorkomt bij een verscheidenheid van verschillende classificaties. Mensen met ADHS hebben problemen met de aandacht, impulsiviteit en/of hyperactiviteit die al voor hun twaalfde jaar in meerdere settings aanwezig zijn en significante beperkingen veroorzaken. Hoewel Daphne verscheidene symptomen heeft die passen bij onoplettendheid, lijken die zich te beperken tot de schoolomgeving. Bovendien lijkt ze geen opvallende problemen te hebben met gedragingen die wijzen op impulsiviteit of het reguleren van activiteit. ADHS kan niet worden uitgesloten, maar andere classificaties verklaren de moeilijkheden van Daphne beter.
