Persoonlijkheidsstoornissen
Voor een classificatie van ongeacht welke persoonlijkheidsstoornis moet de patiënt eerst voldoen aan de minimale criteria die de aanwezigheid van een persoonlijkheidsstoornis in het algemeen definiëren. Persoonlijkheidsstoornissen worden gedefinieerd als duurzame patronen van ervaring en gedrag die pervasief aanwezig zijn in allerlei sociale situaties en in iemands leven ernstige beperkingen in belangrijke gebieden van het functioneren kunnen veroorzaken. Het duurzame karakter is essentieel voor het begrijpen van het concept achter deze classificaties, omdat deze verschijnselen samenhangen met persoonlijkheidstrekken die de gehele volwassenheid consistent aanwezig en dus niet-episodisch van aard zijn.
Als de klinische casus voldoet aan de algemene beschrijving van een persoonlijkheidsstoornis, kan een specifieke persoonlijkheidsstoornis worden overwogen. Veel maladaptieve persoonlijkheidstrekken kunnen worden aangetroffen bij mensen die nooit voldoen aan de algemene criteria voor een persoonlijkheidsstoornis. Maladaptieve trekken kunnen geïsoleerd of alleen in bepaalde situaties optreden, en komen in dat geval niet in aanmerking voor de classificatie van een persoonlijkheidsstoornis.
Het algemene concept persoonlijkheidsstoornis suggereert dat de maladaptieve patronen van ervaring en gedrag een vast onderdeel zijn van iemands persoonlijkheid. Daarom vermeldt de DSM-5 specifiek dat persoonlijkheidsstoornissen van lange duur zijn en te herleiden tot de adolescentie of jongvolwassen leeftijd. Het is weliswaar mogelijk om bij een patiënt die jonger is dan 18 jaar de aanwezigheid van een persoonlijkheidsstoornis vast te stellen, maar meestal wordt dit uitgesteld tot na de leeftijd van 18 jaar, aangezien de clinicus deze ervaringen en gedragingen moet vaststellen bij een al stevig uitgekristalliseerde persoonlijkheid in plaats van bij een persoonlijkheid die nog in ontwikkeling is.
Het onderscheiden van persoonlijkheidsstoornissen van andere psychische stoornissen, de fysiologische effecten van een middel of somatische aandoeningen is voor het vaststellen van iedere persoonlijkheidsstoornis lastig maar noodzakelijk. Dit kan een moeilijke stap zijn, omdat patiënten binnenkomen met meerdere klachten en toestanden die moeten worden meegewogen.
