Persoonlijkheidsstoornissen
Screeningsvragen: Iedereen kan in zijn leven bepaalde patronen herkennen, typerende gedachten, stemmingen en handelingen die in iemands jeugd zijn begonnen en die daarna in veel persoonlijke en sociale situaties steeds weer terugkomen. Wanneer u over uw eigen leven nadenkt, kunt u dan dit soort patronen herkennen die tot problemen hebben geleid bij uw vrienden of familie, op uw werk of elders?
Indien ja, vraag: Als u nadenkt over deze kenmerkende gedragspatronen, die begonnen zijn toen u jong was, kunt u dan bepaalde blijvende patronen zien, hoe u over uzelf en anderen denkt en hoe u emotioneel op spannende of moeilijke omstandigheden reageert, hoe u met anderen omgaat of hoe u in staat bent uw impulsen en behoeften te beheersen?
Indien ja, vraag: Als u over uw leven nadenkt, ziet u dan dat lange tijd één of meer van de volgende manieren waarop mensen in het leven kunnen staan, aan de orde zijn (geweest)?
► Anderen wantrouwen en denken dat zij het slecht met u voorhebben
► U niet gebonden voelen in hechte relaties en liever niet veel emoties willen uiten
► U ongemakkelijk voelen in hechte relaties en dingen doen die anderen ongewoon of excentriek vinden
► Geen respect hebben voor andermans rechten, zonder stil te staan bij wat dit met anderen doet
► Het gevoel dat uzelf, uw stemming en uw relaties voortdurend veranderen
► Emotioneler zijn en meer aandacht willen dan anderen
► Het gevoel dat u veel beter bent dan anderen en veel meer waardering verdient
► Anderen uit de weg gaan omdat u zich niet goed genoeg voelt of bang bent dat zij kritiek op u zullen hebben of u zullen afwijzen
► Zo graag willen dat iemand voor u zorgt dat u onderdanig wordt of zich aan iemand vastklampt en bang bent dat u die persoon kwijt zult raken
► Heel erg bezig zijn om dingen in de juiste volgorde te doen of te zetten, en alles perfect te maken en onder controle te hebben
► Als wantrouwen en achterdocht op de voorgrond staan, ga door naar de paranoïde-persoonlijkheidsstoornis.
► Als afstandelijkheid en een beperkt scala aan emoties op de voorgrond staan, ga door naar de schizoïde-persoonlijkheidsstoornis.
► Als ongemakkelijkheid in hechte relaties en excentriek gedrag op de voorgrond staan, ga door naar de schizotypische-persoonlijkheidsstoornis.
► Als gebrek aan respect voor andermans rechten op de voorgrond staat, ga door naar de antisociale-persoonlijkheidsstoornis.
► Als instabiliteit in relaties, het zelfbeeld en het affect op de voorgrond staat, ga door naar de borderline-persoonlijkheidsstoornis.
► Als buitensporige emotionaliteit en aandacht vragen op de voorgrond staan, ga door naar de histrionische-persoonlijkheidsstoornis.
► Als grandiositeit en de behoefte aan bewondering op de voorgrond staan, ga door naar de narcistische-persoonlijkheidsstoornis.
► Als sociale geremdheid en gevoelens van tekortschieten op de voorgrond staan, ga door naar de vermijdende-persoonlijkheidsstoornis.
► Als de behoefte om verzorgd te worden op de voorgrond staat, ga door naar de afhankelijke-persoonlijkheidsstoornis.
► Als een preoccupatie met ordelijkheid, perfectionisme en controle op de voorgrond staat, ga door naar de dwangmatige-persoonlijkheidsstoornis
Andere mogelijkheden
a Als iemand een aanhoudende verandering van de persoonlijkheid vertoont ten opzichte van het karakteristieke persoonlijkheidspatroon, en er aanwijzingen zijn dat de stoornis het directe gevolg is van een somatische aandoening, kunt u denken aan de persoonlijkheidsverandering door een somatische aandoening. Kies niet voor deze classificatie als de stoornis beter kan worden verklaard door een andere psychische stoornis, wanneer deze uitsluitend in het beloop van een delirium optreedt of wanneer deze geen klinisch significante lijdensdruk of beperkingen veroorzaakt.
b Als iemand symptomen heeft die kenmerkend zijn voor een persoonlijkheidsstoornis en die klinisch significante lijdensdruk of beperkingen veroorzaken, maar die niet volledig voldoen aan de criteria voor een specifieke persoonlijkheidsstoornis, kunt u denken aan de classificatie ongespecificeerde persoonlijkheidsstoornis. Wilt u de specifieke reden vermelden waarom het beeld niet volledig voldoet aan de criteria voor een specifieke persoonlijkheidsstoornis, overweeg dan de classificatie andere gespecificeerde persoonlijkheidsstoornis.
