Parafiele stoornissen
Screeningsvraag: Is er een bepaald(e) impuls, fantasie of gedrag waar u geregeld seksueel heel opgewonden van wordt?
Indien ja, vraag: Is er toen u deze fantasie of impuls wilde bevredigen aan iemand anders of uzelf schade toegebracht? Of: Heeft u iets met deze fantasie of impuls gedaan met iemand die hier niet bij betrokken wilde zijn?
► Indien ja, ga door naar de criteria voor de parafiele stoornissen.
Parafiele stoornissen
a Inclusie: Vereist is een parafilie, dat wil zeggen een intense en aanhoudende seksuele interesse die afwijkt van de seksuele belangstelling voor genitale stimulatie met lichamelijk volgroeide en instemmende partners. Om als stoornis te worden aangemerkt, moet de parafilie minstens zes maanden intens en aanhoudend aanwezig zijn en daarnaast lijdensdruk of beperkingen voor de persoon veroorzaken, of persoonlijke schade of risico’s voor schade aan anderen veroorzaken.
i Parafilie: Mensen raken door verschillende fantasieën opgewonden. Ik ga nu een lijst van dit soort fantasieën voorlezen. Zou u mij bij iedere mogelijkheid willen zeggen of dit voor u een regelmatig terugkerende fantasie is, of een impuls waar u ook in uw gedrag iets mee doet?
► Voyeurismestoornis: Raakt u seksueel opgewonden bij het kijken naar iemand die zich aan het uitkleden of seksueel actief is en die niet weet dat u toekijkt?
► Exhibitionismestoornis: Raakt u seksueel opgewonden bij de gedachte om de eigen genitaliën te laten zien aan iemand die ze niet wil zien?
► Frotteurismestoornis: Raakt u seksueel opgewonden bij de gedachte om een nietsvermoedend persoon aan te raken of tegen die persoon aan te wrijven?
► Seksueel-masochismestoornis: Raakt u seksueel opgewonden bij de gedachte dat iemand u vernedert, slaat, vastbindt of op een andere manier laat lijden?
► Seksueel-sadismestoornis: Raakt u seksueel opgewonden bij het veroorzaken van lichamelijk of psychisch leed bij een ander?
► Pedofiele stoornis: Raakt u seksueel opgewonden door seksuele handelingen met een prepuberaal kind?
► Fetisjismestoornis: Raakt u seksueel opgewonden door voorwerpen? Hiermee worden geen kledingstukken voor crossdressing bedoeld en ook geen seksspeeltjes. Raakt u seksueel opgewonden door bepaalde niet-genitale lichaamsdelen, zoals voeten, tenen of haar?
► Transvestiestoornis: Raakt u seksueel opgewonden door het aantrekken van kleren van het andere geslacht (crossdressing)?
b Exclusies
i Om de classificatie voyeurismestoornis te kunnen toekennen, moet de betreffende persoon minstens 18 jaar oud zijn.
ii Om de classificatie pedofiliestoornis te kunnen toekennen, moet de betreffende persoon minstens 16 jaar oud zijn, en minstens vijf jaar ouder zijn dan het kind of de kinderen die het object zijn van de seksuele opwinding.
iii Om de classificatie fetisjismestoornis te kunnen toekennen, is het object van de seksuele opwinding niet een kledingstuk dat bij crossdressing wordt gebruikt of een voorwerp dat speciaal is ontworpen voor tactiele genitale stimulatie, zoals een vibrator.
c Aanvullende kenmerken
i Specificaties voor het beloop van parafiele stoornissen (niet van toepassing op de pedofiliestoornis)
► In een gereguleerde omgeving
► Volledig in remissie (heeft gedurende minstens vijf jaar, in een niet-gereguleerde omgeving, niet naar de drang gehandeld en er is geen sprake geweest van lijdensdruk of beperkingen)
ii Subtypen van de exhibitionismestoornis
► Seksueel opgewonden door het tonen van genitaliën aan prepuberale kinderen
► Seksueel opgewonden door het tonen van genitaliën aan lichamelijk volgroeide personen
► Seksueel opgewonden door het tonen van genitaliën aan prepuberale kinderen en lichamelijk volgroeide personen
iii Specificatie van de seksueel-masochismestoornis
► Met asfyxiofilie (seksueel opgewonden raken door de ademhaling te beperken)
iv Subtypen van de pedofiele stoornis
► Exclusieve type (enkel aangetrokken tot kinderen)
► Niet-exclusieve type
v Specificaties van de pedofiele stoornis
► Seksueel aangetrokken tot jongens
► Seksueel aangetrokken tot meisjes
► Seksueel aangetrokken tot beide
► Beperkt tot incest
vi Specificaties van de fetisjismestoornis
► Lichaamsde(e)l(en)
► Voorwerp(en)
► Overig
vii Specificaties van de transvestiestoornis
► Met fetisjisme (seksuele opwinding door stoffen, materialen of kledingstukken)
► Met autogynefilie (seksuele opwinding door gedachten of inbeelding over zichzelf als vrouw)
d Andere mogelijkheden: Wanneer iemand een parafilie heeft die niet in deze lijst voorkomt, kunt u denken aan de classificatie ongespecificeerde parafiele stoornis. Wilt u de specifieke reden vermelden waarom iemands beeld niet volledig voldoet aan de criteria voor één van de hiervoor genoemde stoornissen, overweeg dan de classificatie andere gespecificeerde parafiele stoornis. In de DSM-5 is een aantal parafilieën opgenomen die bij een parafiele stoornis kunnen voorkomen: telefoonscatologie (obsceniteiten via de telefoon), necrofilie (lijken), zoöfilie (dieren), coprofilie (feces), klysmafilie (klysma’s) of urofilie (urine).
