Mind control
Rajiv Tandon, MD
Bespreking
Igor Daals voldoet aan de criteria voor de waanstoornis, waarvoor één of meer wanen zijn vereist die langer dan één maand aanwezig zijn, maar zonder dat daarbij sprake is van andere psychotische symptomen. De meeste wanen van patiënt zijn achtervolgingswanen en hebben te maken met afluisterapparatuur. Hij heeft betrekkingswanen (medestudenten die naar hem niezen of grijnzen), achtervolgingswanen (‘ze proberen me gek te maken’, afluisterapparatuur) en beïnvloedingswanen over gedachte-inbrenging (‘apparaatjes die ideeën in mijn hoofd planten’). Hij komt in aanmerking voor de specificatie ‘gemengd type’ omdat de reden waarom hij een doelwit zou zijn, op grootheidsideeën wijst (zijn ‘superieure intelligentie’ en plannen om de premier van Zuid-Afrika te worden), maar hij heeft verder geen andere symptomen van een manie.
Er moet ook gedacht worden aan andere psychotische stoornissen. De duur van drie maanden is te lang voor een kortdurende psychotische stoornis (niet langer dan één maand) en te kort voor schizofrenie (niet korter dan zes maanden) maar past wel bij een schizofreniforme stoornis (tussen één en zes maanden). Het lijkt er echter niet op dat de heer Daals een tweede symptoom heeft (bijvoorbeeld hallucinaties, negatieve symptomen, of desorganisatie), zoals voor de classificatie schizofreniforme stoornis is vereist. Volgens de DSM-IV zou een enkele bizarre waan — de gedachte-inbrengingswaan — voldoende zijn geweest om aan de symptoomcriteria voor de schizofreniforme stoornis (of schizofrenie) te voldoen, maar bizarre wanen hebben geen speciale status meer in de schizofreniespectrumstoornissen van de DSM-5.
Omdat er geen sprake is van manische of depressieve stemmingssymptomen, zijn de classificaties bipolaire-stemmingsstoornis (met psychotische kenmerken), depressieve stoornis (met psychotische kenmerken), en schizoaffectieve stoornis niet van toepassing.
Aangezien patiënt recent een grote hoeveelheid cannabis heeft gebruikt, moet gedacht worden aan een psychotische stoornis door een middel/medicatie. Zijn symptomen lijken te zijn begonnen kort na het gebruik van een middel dat tot een psychose kan leiden (cannabis); cannabis moet als een trigger worden beschouwd die patiënt in de toekomst zal moeten vermijden. Volgens de DSM-5 is een psychotische stoornis door een middel/medicatie echter uitgesloten als de symptomen lange tijd aanhouden (bijvoorbeeld een maand) na het staken van het middel.
