Twee reacties op psychotrauma
Matthew J. Friedman, MD, PhD
Psychotraumatische gebeurtenis
Bonnie Pernet, een jonge vrouw van 23 jaar, was in de bioscoop toen een jongeman met een bivakmuts plotseling voor het scherm opdook. Met een machinegeweer schoot hij om zich heen, maar ook gericht op mensen. Bonnie zag veel mensen neergeschoten worden, ook de vrouw pal naast haar. Overal om haar heen begonnen mensen te gillen, sommigen verborgen zich en anderen renden naar de uitgang. Doodsbang rende ze met een aantal anderen mee naar de uitgang en ontsnapte ze, niet gewond, naar de parkeerplaats, waar op dat moment de eerste politiewagens arriveerden.
Corné Quaedvlieg, 25 jaar, ging op hetzelfde tijdstip naar dezelfde bioscoop. Ook hij vreesde voor zijn leven. Hij dook weg tussen de stoelen en slaagde erin om hurkend het gangpad te bereiken en snel naar de uitgang te sprinten. Hij zat weliswaar onder het bloed, maar ontsnapte zonder zelf fysieke verwondingen op te lopen.
Bonnie en Corné, twee dagen later
Twee dagen later beschouwen Bonnie en Corné zichzelf allebei als een ‘psychisch wrak’: ze zijn dankbaar dat ze nog leven en niet gewond zijn, maar zijn extreem angstig en schrikachtig. Bij het kleinste geluidje springen ze al op. Ze zitten aan de tv gekluisterd om de laatste informatie over de schietpartij te vernemen, maar elke keer dat er beelden van de gebeurtenis worden getoond, krijgen ze een paniekaanval en breekt het zweet hun uit; het lukt ze dan niet om te kalmeren en ze blijven in gedachten maar met de gebeurtenis bezig. ’s Nachts kunnen ze niet slapen door de nachtmerries en overdag voelen ze zich belaagd door intrusieve en onwelkome herinneringen aan geweerschoten, gegil en de doodsangst die ze zelf tijdens de gebeurtenis hebben gevoeld.
Bonnie, twee weken later
Bonnie heeft binnen twee weken grotendeels haar gedachten, gevoelens en gedragingen van voor de psychotraumatische gebeurtenis weer terug. Hoewel prikkels die haar aan het psychotrauma herinneren af en toe tot kortdurende paniek of een fysiologische reactie leiden, domineren deze zolang ze wakker is niet. Ze weet dat ze nooit zal vergeten wat er in die bioscoop is gebeurd, maar haar leven is grotendeels weer normaal en verloopt weer volgens het patroon van voor de schietpartij.
Corné, twee weken later
Corné is twee weken later nog niet de oude. Hij voelt zich afgesneden van zijn emoties en is niet in staat om positieve of negatieve gevoelens te ervaren. Hij schrikt bij het kleinste geluidje op, slaapt onrustig en heeft nachtmerries over het psychotrauma. Zaken die hem herinneren aan de schietpartij probeert hij te vermijden, maar hij moet steeds weer terugdenken aan het geluid van geweerschoten, het kleverige gevoel van het bloed dat uit de borstkas van de man naast hem op hemzelf gutste terwijl hij zich verstopte achter de stoelen. Soms voelt hij een afstand van zijn omgeving en zichzelf. Hij vindt dat zijn leven door deze psychotraumatische gebeurtenis is veranderd.
