Op een casus gebaseerde vragen

A Jilhan is een 14-jarig meisje van Turkse origine; zij vertelt dat zij de afgelopen maanden vanwege maagpijn haar voedselinname heeft beperkt. Ze vertelt ook dat ze zich soms zo naar voelt dat ze zichzelf laat braken, in de hoop dat dit de pijn zal verminderen. Daarnaast is ze soms zo hongerig na een periode waarin ze weinig eet dat ze zichzelf niet meer onder controle kan houden en eetbuien heeft, waarna ze weer gaat braken om buikpijn te voorkomen. Ze is in de afgelopen twee maanden ruim negen kilo afgevallen, waardoor ze qua lichaamsgewicht op het 3de percentiel voor haar leeftijd, sekse en lengte is beland. Ze wordt opgenomen vanwege bradycardie en heeft vanwege haar aanhoudende voedselweigering enterale sondevoeding nodig.

Aan welke classificaties moet op dit moment worden gedacht? Op dit moment voldoet Jilhan mogelijk aan de criteria voor de vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis, anorexia nervosa van het eetbuien-/purgerende type of een gastro-intestinale aandoening. Er is aanvullende informatie nodig om een keuze te maken tussen deze classificaties.

B De artsen van Jilhan kunnen voor haar buikpijn geen duidelijke somatische verklaring vinden. Ze denken dat zij het prikkelbaredarmsyndroom heeft. Ondanks dat de artsen adviezen hebben gegeven hoe ze haar klachten kan laten afnemen, blijft zij voedsel weigeren. Als zij dankzij de enterale sondevoeding is aangekomen (tot het 10de percentiel) en uit het ziekenhuis wordt ontslagen, blijft ze haar voedselinname beperken en heeft ze af en toe een eetbui en purgeert ze.

Voldoet Jilhan aan de criteria voor anorexia nervosa of boulimia nervosa? Na ontslag uit het ziekenhuis voldoet Jilhan niet meer aan het criterium van een te laag gewicht voor de classificatie anorexia nervosa. Hoewel ze eetbuien heeft en purgeert, is het niet duidelijk hoe vaak en hoelang ze dit doet en of zij daarmee aan de criteria voor boulimia nervosa voldoet. Bovendien, en dit is zowel relevant voor anorexia als boulimia, is er niets bekend over een verstoring van het lichaamsbeeld of het overwaarderen daarvan.

C Na ontslag uit het ziekenhuis en het staken van de enterale sondevoeding daalt Jilhans gewicht weer. Ze ontkent dat zij zich zorgen maakt over haar figuur en gewicht en wijt haar eetpatroon volledig aan haar buikpijn. De artsen melden echter dat de meeste mensen met een prikkelbaredarmsyndroom wel degelijk normaal kunnen eten, zelfs als zij buikklachten hebben.

Welke classificatie lijkt het meest van toepassing? Omdat haar voedselbeperking langer blijft aanhouden dan redelijkerwijze op grond van haar somatische aandoening kan worden verwacht, en zij eigenlijk nog steeds enterale sondevoeding nodig heeft, voldoet Jilhan aan de criteria voor een vermijdende/restrictieve voedselinnamestoornis.